مبارزات امام خميني (1350 ـ 1356)

     نيمه دوم سال 1350 اختلافات رژيم بعثي عراق و شاه بالا گرفت و به اخراج و آواره شدن بسياري از ايرانيان مقيم عراق انجاميد. امام خميني طي تلگرافي به رئيس جمهور عراق، شديدا اقدامات اين رژيم را محكوم نمود. حضرت امام در اعتراض به شرايط پيش آمده تصميم به خروج از عراق گرفت اما حكام بغداد با آگاهي از پيامدهاي هجرت امام در آن شرايط، اجازه خروج ندادند.

     از سوي ديگر همزمان با افزايش توليد و بهاي نفت از سال 1350 به بعد، شاه احساس قدرت بيشتري مي كرد و به موازات آن قلع و قمع مخالفين شدت يافت و رژيم ايران در مسابقه اي  جنون آميز خريد تجهيزات نظامي و كالاهاي مصرفي آمريكا و ايجاد پايگاههاي نظامي متعدد براي آمريكائيان در كشور و افزايش روابط تجاري و نظامي با اسرائيل را سرعت بخشيد. جشنهاي  افسانه اي و بي سابقه اي تحت عنوان دو هزار و پانصدمين سال سلطنت شاهان ايران با حضور سران بسياري از ممالك جهان با هزينه هاي گزاف بر ملت ايران تحميل شد. اين جشنها نمايشي براي نشان دادن قدرت و ثبات رژيم شاه بود.

     امام خميني طي پيامهاي متعدد، جشنهاي تحميلي را محكوم كرد و پرده از عقب ماندگي كشور و واقعيتهاي تلخ حاكم بر جامعه ايران برداشت.

     در جريان جنگ چهارم اعراب و اسرائيل در حالي كه شاه بعنوان حامي مقتدر اسرائيل شناخته مي شد، امام خميني طي پيامي (آبان 1352) از ملت ايران خواست تا در مقابل تجاوز رژيم صهيونيستي بپاخيزند. در همين پيام بر وجوب حمايت مادي و معنوي ملل اسلامي از مبارزين فلسطيني و ارسال خون، دارو، اسلحه و آذوقه براي مجاهدين مسلمان فتوا داده شده بود. در پيام ديگري امام خميني تاكيد كرد كه: «ملت اسلام تا اين جرثوقه فساد «اسرائيل» را از بن نكنند روي خوش نمي بينند و ايران تا گرفتار اين دودمان ننگين «پهلوي» است روي آزادي نخواهد ديد».

     اواخر اسفند سال 1353، شاه با تشكيل حزب درباري «رستاخيز» و ايجاد سيستم تك حزبي، خودكامگي را به حد اعلي رساند و طي يك نطق تلويزيوني اعلام كرد كه تمام ملت ايران بايد

عضو اين حزب شوند و كساني كه مخالفند بايست گذرنامه خود را گرفته و از كشور خارج شوند.

امام خميني بلافاصله طي فتوايي اعلام كرد: «نظر به مخالفت اين حزب با اسلام و مصالح ملت مسلمان ايران، شركت در آن بر عموم ملت حرام و كمك به ظلم و استيصال مسلمين و مخالفت با آن از روشن ترين موارد نهي از منكر است». فتواي امام خميني و برخي ديگر از علماي اسلام كارساز و موثر افتاد. رژيم شاه علي رغم تبليغات گسترده پس از چند سال رسما شكست حزب رستاخيز را اعلام و آن را منحل كرد. امام خميني در همان پيام نوشته بود: «اينجانب در اين كنج غربت از وضع اسفبار ملت ايران رنج مي برم و چقدر خوب بود كه در اين شرايط حساس در ميان آن ها بودم و در اين مبارزات مقدس جهت نجات اسلام و ايران از نزديك با آنان همكاري       مي كردم».

     سال 1354 در سالگرد قيام 15 خرداد، مدرسه فيضيه قم بار ديگر شاهد قيام طلاب انقلابي بود. فريادهاي درود بر خميني و مرگ بر سلسله پهلوي به مدت دو رو ادامه داشت. پبش از اين سازمانهاي چريكي متلاشي شده و شخصيتهاي مذهبي و سياسي مبارز گرفتار زندانهاي رژيم بودند. اين حركت انقلابي بر شاه و ساواك بسيار گران مي آمد. مامورين پليس مدرسه را محاصره و در جريان يك يورش بيرحمانه و ضرب و شتم طلاب، كليه معترضين را دستگير و به زندان افكندند. امام خميني در پيامي به همين مناسبت نويد داد: «با همه مصيبتها بيداري ملت مايه اميد است. مخالفت دانشگاههاي سرتاسر ايران بر حسب اعتراف شاه و مخالفت علماي اعلام و طبقه محصلين و طبقات مختلف ملت با همه فشارها و قلدري ها، طليعه بدست آوردن آزادي و رهايي از قيد استعمار است».

     حضرت امام در پيام 2 مهر 54 به كنگره ساليانه انجمنهاي اسلامي دانشجويان آمريكا و كانادا نوشت: «نقطه روشني كه در اين آخر عمر براي من اميد بخش است همين آگاهي و بيداري نسل جوان و نهضت روشنفكران است كه به سرعت در حال رشد است و با خواست خداوند تعالي به نتيجه قطعي كه قطع ايادي اجانب و بسط عدالت اسلامي است خواهد رسيد».

     شاه در ادامه سياستهاي مذهب ستيز خود در اسفند 1354 وقيحانه تاريخ رسمي كشور را از مبدا هجرت پيامبر اسلام به مبدا سلطنت شاهان هخامنشي تغيير داد. امام خميني در واكنشي سخت، فتوا به حرمت استفاده از تاريخ بي پايه شاهنشاهي داد. تحريم استفاده از اين مبدا موهوم تاريخي همانند تحريم حزب رستاخيز از سوي مردم ايران استقبال شد و هر دو مورد افتضاحي براي رژيم شاه شد و رژيم در سال 1357 ناگزير از عقب نشيني و لغو تاريخ شاهنشاهي شد.

     امضاي موافقتنامه 1975 در الجزاير بين شاه و صدام حسين (معاون وقت رئيس جمهور عراق) موقتا به خصومتهاي دو رژيم پايان داد. ادامه تنشها ميان بغداد و تهران در آن زمان به زيان ثبات مورد نظر آمريكا در خليج فارس ارزيابي مي شد، از اين رو اين توافق با پا در مياني رئيس جمهور الجزاير و دوست صميمي شاه: انور سادات رئيس جمهور مصر عملي گرديد. الفت بين حكام بغداد و تهران شرايطي به مراتب دشوارتر از گذشته در مسير مبارزات امام خميني پديد مي آورد. اما اين موانع نمي توانستند امام را از ادامه جهادي كه آغاز كرده است منصرف سازند. در همين زمان سفير ايران در عراق طي گزارشي خطاب به سران رژيم شاه نوشته بود: «آيت الله خميني در عراق ساكت ننشسته و شديدا عليه رژيم فعاليت مي كند خواهشمند است دستوري در اين زمينه صادر تا تكليف روشن شود.» شاه در پاسخ به اين گزارش با خشم نوشته بود: «براي جندمين بار گفتم اين صدا را خفه كنيد.» شاه غافل از اين بود كه تقدير خداوند رسالت و سرنوشتي ديگر براي امام خميني رقم زده است. يريدون ليطفوا نور الله بافواههم و الله متم نوره.

     دمكراتها در سال 1355 به كاخ سفيد راه يافتند. كمكهاي مالي گسترده شاه به جمهوريخواهان در جريان انتخابات رياست جمهوري آمريكا نتيجه اي نبخشيده بود. جيمي كارتر با شعار حقوق بشر و محدوديت در صدور اسلحه به خارج كشور، پيروز شده بود. اين شعارها به منظور جلوگيري از رشد احساسات ضد آمريكايي در كشورهايي نظير ايران و پوشش دادن به بحران اقتصادي داخل آمريكا و وارد آوردن فشار بيشتر بر شوروي (سابق) براي گرفتن امتيازات در جريان مذاكرات كنترل سلاحهاي هسته اي (سالت) مطرح شده بود. متعاقب سياستهاي حزب دمكرات آمريكا، شاه در ايران سياست «فضاي باز سياسي» را اعلام و دست به تغييرات ظاهري و جابجايي مهره ها زد.

     خط مشي هاي آمريكا در مورد ايران بوسيله وزارت خارجه آمريكا و سازمان سيا ترسيم و به سفارت اين كشور در تهران ارسال مي شد و بعدها در مجموعه اسناد لانه جاسوسي منتشر گرديد نشان مي دهد كه هيچگونه تغييري در روند حمايتي همه جانبه آمريكا از شاه بروز نكرده بود و دمكراتها نيز همچون گذشته شاه را عاملي اساسي براي حفظ منافع آمريكا در منطقه خليج فارس مي دانستند و به همين دليل نيز ايران از طرح محدوديت صدور اسلحه مستثني گرديد. سفر كارتر و همسرش به تهران و سخنان او در پشتييباني بلا شرط كاخ سفيد از شاه بيانگر اين بود كه فضاي باز سياسي حركتي نمايشي و زودگذر مي باشد.