|
خشكي چشم پرويز
زرين بخش منبع
: همشهري 2/6/83 بعضي
از مردم ترشح
اشك به
اندازه كافي
جهت خيس كردن
و راحتي چشم
ندارند.
سوزش، خارش و
ترشح مايع
لزج و تحريك
در برابر دود
از علايم
معمولي است.
كساني كه چشم
خشك دارند
كمتر ميتوانند
از كنتاكت
لنز استفاده
كنند. نكته
جالب اين است
كه گاهي
افزايش ترشح
اشك ناشي از
چشم خشك ميتواند
باشد. اگر
ترشح پايه (Basic)
اشك كمتر از
حد معمول
باشد، تحريك
غدد اشكي
باعث ترشح
زياد اشك ميشود
و سطح چشم را
خيس ميكنند. فيلم
اشكي چيست؟ در
موقع گريه
كردن يا
تحريك چشم،
اشك از چشم ميريزد،
ولي اشك عمل
روزانه
مهمتري دارد.
با هر پلك زدن
پرده از اشك
روي قرنيه
چشم پخش ميشود،
در نتيجه چشم
تميز شده و
تصوير واضح
ميشود. بدون
وجود فيلم
اشكي، فرد
ديد مناسبي
ندارد. درست
مثل برف پاكن
كه سطح شيشه
ماشين را
تميز و
يكنواخت ميكند،
پلكها اشك
را يكنواخت
روي قرنيه
پخش ميكنند. پرده
اشكي از سه
لايه تشكيل
ميشود. لايه
روغني، لايه
آبي و لايه
موكوسي. لايه
روغني خارجي
از غدد لبه
پلكها به
نام غدد
ميبومين (Mebomian)
ترشح ميشود،
كار اصلي اين
لايه صاف نگه
داشتن سطح
اشك و
جلوگيري از
تبخير آن است.
لايه آبكي
مياني، از
ديگر لايهها
بزرگتر بوده
و آن اشكي را
ميسازد كه
معمولا ما
تصور ميكنيم.
اين لايه
آبكي از غدد
كوچك
پراكنده در
ملتحمه (لايه
ظريفي كه سطح
كره چشم را
پوشانده)
وهمچنين به
وسيله غدد
بزرگ اشكي
يعني غده
اصلي اشكي،
ترشح ميشود.
اين لايه
باعث ميشود
كه لايه آبكي
به طور كامل و
يكنواخت بر
سطح چشم پخش
شود و سطح چشم
به طور كامل
خيس شود. بدون
لايه موكوسي
اشك بر سطح
چشم نميچسبد. انواع
اشك كدامند؟
دو
نوع اشك وجود
دارد، اشكي
كه سطح چشم را
خيس نگه مي
دارد و اشكي
كه در اثر
تحريك چشم يا
احساساتي
شدن ترشح ميشود. اشكي
كه سطح چشم را
خيس نگه ميدارد
اشكي است كه
به طور شبانه
روزي ترشح ميشود.
اشك اضافي در
موقع تحريك
چشم با گريه
كردن ايجاد
ميشود. چه
امري باعث
خشكي چشم مي
شود؟ با
افزايش سن
ترشح اشك كم
ميشود،
كاهش ترشح
اشك چشم هر
چند در زنان و
مردان مسن
ايجاد ميشود
اما در زنان،
بعد از
يائسگي شايع
تر است. خشكي
چشم همچنين
مي تواند با
آرتريت (التهاب
مفاصل) و خشكي
دهان همراه
باشد. افرادي
كه آرتريت،
خشكي دهان و
خشكي چشم
دارند دچار
بيماري به
نام سندرم
اسجوگران
s syndrome) ’
(Sjogren
هستند. مواد
دارويي ميتواند
ترشح اشك را
كاهش دهد، از
آنجا كه اين
داروها در
بعضي
بيماران
ضروري
هستند، در
اين موارد
استفاده از
قطره اشك
مصنوعي
توصيه ميشود.
ليستي از
داروهايي كه
باعث خشكي
چشم و كاهش
ترشح اشك شود
در آخر اين
مقاله آمده
است. قطره اشك
مصنوعي كه در
ايران وجود
دارد
متاسفانه
تحمل خوبي در
بين بيماران
نداشته و در
موقع مصرف
خيلي از
بيماران،
شكايت از
سوزش چشم
دارند.
متاسفانه
داروي
جايگزيني هم
براي آن در
ايران نيست.
اميدوارم
مسوولان با
خواندن اين
مقاله در اين
مورد بررسي
بيشتري
انجام دهند. چگونگي
تشخيص خشكي
چشم
يك
چشم پزشك به
راحتي ميتواند
با معاينه
بيمار اين
بيماري را
تشخيص (schimer)
دهد. يكي از
روشهاي
رايج تشخيص و
اندازه گيري
اشك، آزمايش
شير مراست. در
اين آزمايش
از نوارهاي
كاغذي مخصوص
استفاده ميشود
و با قرار
دادن لبه اين
كاغذ در پلك
پائيني
ميزان اشكي
كه نوار
كاغذي را خيس
مي كند ميزان
اشك را
محاسبه ميكند. درمان
جايگزيني
اشك
درمان
اساسي
جايگزيني
اشك مصنوعي
براي اشك
طبيعي است.
اشك مصنوعي
به صورتهاي
قطره و پماد
در دسترس است
در ايران فقط
يك نوع قطره
آن وجود دارد. در
خارج از
ايران انواع
مختلف اشك
مصنوعي وجود
دارد، افراد
انواع آن را
آزمايش كرده
از نوعي كه با
چشم آنها
سازگارتر
است استفاده
ميكنند.
بسته به نوع
بيماري فردي
ممكن است
روزي يكي
دوبار و فرد
ديگري ممكن
است هر ساعت
چند بار نياز
به آن داشته
باشد.
صرفه
جويي در اشك روش
ديگر براي
خيس نگه
داشتن چشمها،
صرفه جويي در
اشك خود
بيمار است.
اشك پس از خيس
كردن چشم از
طريق سوراخ
مجراي اشكي
به كانال
اشكي وارد و
پس از عبور از
كيسه اشكي از
طريق يك مجرا
به بيني ميريزد.
اين پونكتوم
را ميتوان
به طور موقت
يا دايم بست
تا اشك از
مجرا خارج
نشده و بيشتر
در چشم بماند
و آن را خيس
كند. روشهاي
ديگر
جلوگيري
از بخار شدن
اشك يكي ديگر
از روشهاي
موثر است.
استفاده از
بخور در
زمستان باعث
جلوگيري از
خشكي هوا ميشود
و هوا را تازه
و نمناك مي
كند. بالا نگه
داشتن شيشه
اتومبيل روش
ديگري براي
جلوگيري از
تبخير زياد
اشك است. اين
بيماران در
معرض باد
كولر و
بادهاي
تبخير كننده
نبايستي
بنشينند.
بيماران با
خشكي چشم
هنگام بيدار
شدن احساس
خراش چشم ميكنند.
اين بيماران
بهتر است در
موقع خواب از
پماد
استفاده
كنند. پماد
ويتامين A
در بيماران
با خشكي چشم
شديد مثل
سندرم
استيونس
جانسون و
پمنيگوئيد
سودمند است
ولي براي
افراد با
خشكي چشم كم و
زياد كمك نميكند. |