افزايش مهارت هاي خواندن در فرزندان

باهم کتاب بخوانيم

بهاره صفوي

عادات مطالعه خوب به طور طبيعي سراغ افراد نمي آيند. آنها را بايد آموخت. مهارت هاي مطالعه در مدرسه به فرزندتان آموزش داده مي شود. شما مي توانيد آنچه آنها در اين زمينه ياد گرفته اند را به وسيله تشويق کردن تقويت کنيد تا اين که از اين مهارت ها به بهترين شکل استفاده کنند. بچه هايي که از مهارت هاي قوي در خواندن برخوردارند مي توانند براحتي در تمام زمينه ها به موفقيت دست يابند، به عنوان پدر يا مادر مي توانيد کارهاي زيادي انجام دهيد تا به فرزندتان براي کسب اين مهارت ها کمک کنيد. از شما انتظار نمي رود طريقه خواندن را به آنها بياموزيد بلکه مي توانيد محيطي فراهم آوريد که در آن خواندن يک فعاليت ارزشمند و مشترک تلقي شود.

يکي از مهمترين کارهايي که مي توانيد انجام دهيد تا فرزندانتان را به خواندن تشويق کنيد آن است که خود شما هم اهل مطالعه باشيد. وقتي بچه ها در حالتي بزرگ شوند که ببينند والدينشان از مطالعه لذت مي برند، آنها هم به طور طبيعي در اين زمينه کنجکاوي هايي نشان مي دهند. به همين دليل بايد کتاب و مجلات همچون وسايل خانگي از قبيل تلويزيون و ضبط صوت در منزل شما موجود باشند.

پيشنهادهاي ذيل را براي تبديل محيط خانه خود به محل مناسبي براي مطالعه به کار ببنديد.

براي فرزندتان کتاب بخوانيد: يکي از بهترين کارهايي که مي توانيد انجام دهيد تا فرزندانتان را به مطالعه تشويق کنيد آن است که برايشان کتاب بخوانيد. اين کار را زماني شروع کنيد که او خيلي کوچک است و تا وقتي ميل دارد گوش کند، اين کار را ادامه دهيد.

به خواندن فرزندتان گوش دهيد: بچه ها دوست دارند براي والدينشان کتاب بخوانند. اين عامل تقويت کننده اعتماد به نفس بوده و در ضمن مهارت هاي خواندن را در آنها افزايش مي دهد. خواندن با صداي بلند اين فرصت را براي بچه ها فراهم مي آورد که به نقطه گذاري ها و زير و بم کردن صدا توجه ويژه اي اعمال کنند. توجه داشته باشيد وقتي فرزندانتان با صداي بلند چيزي را مي خوانند از آنها ايراد نگيريد. به خاطر داشته باشيد که شما مي خواهيد اين عمل يک فعاليت لذتبخش باشد.

به صورت منظم به کتابخانه سري بزنيد: در کتابخانه به قسمت کتاب بچه ها مراجعه کنيد. در آنجا کتابهاي خواندني بسياري براي بچه هايي در تمام گروههاي سني وجود دارد.
کتابدار هم مي تواند به شما و فرزندتان کمک کند تا کتاب مناسب را انتخاب کنيد؛ بعلاوه کتابخانه ها بيشتر براي بچه ها باشگاه هاي مطالعه و ساعت هاي قصه خواني برگزار مي کنند که بهتر است از اين برنامه ها هم استفاده کنيد.

به فرزندتان کمک کنيد تا کارت عضويت کتابخانه را دريافت کند: داشتن کارت عضويت کتابخانه به بچه ها کمک مي کند احساس مسووليت و غرور را در خود پرورش دهند. تاکيد کنيد فرزندتان با امضائ کردن کارت عضويت در واقع قول مي دهد به قوانين کتابخانه احترام بگذارد و از کتابهايي که به طور اماني دريافت مي کنند، به بهترين شکل نگهداري کند.

به آنها کمک کنيد براي خودشان کتابخانه تشکيل دهند: بندرت مي توان چيزهايي را پيدا کرد که مانند جمع آوري کتابهاي ارزشمند بچه ها را ارضا کند. بسيار اتفاق مي افتد آنان اين کتابها را براي تمام طول عمر نگهداري مي کنند و آنها را به نسلهاي بعدي هم هديه مي دهند. لزومي ندارد کتابها گران قيمت باشند و مي توان آنها را از نمايشگاه کتاب مدارس ، حراج کتابفروشي ها، حراجهاي خانگي يا باشگاه هاي کتاب تهيه کرد.

به آنها آبونمان ، يک مجله را هديه دهيد: مجله هاي خوب متعددي مي توان پيدا کرد که براي بچه ها منتشر مي شوند. بسياري از اين مجلات بر علايق ويژه اي تاکيد دارند، بنابراين شما بايد آن چيزي را در نظر بگيريد که به طور اخص مورد توجه فرزندتان باشد مثل صنايع دستي ، رايانه ، بازيها، ادبيات ، تاريخ و...

آنها را به داستان نويسي تشويق کنيد: بسياري از کودکان که از خواندن يا گوش کردن به داستان لذت مي برند به نوشتن يا نقاشي کردن داستان هايي از خودشان هم علاقه مندند. اگر فرزندانتان کوچک هستند از آنها بخواهيد داستان هاي تخيلي خود را به شما بگويند و شما آنها را يادداشت کنيد. شما مي توانيد داستان او را به صورت يک يا دو جمله در هر صفحه بنويسيد و سپس صفحات را به هم بچسبانيد و آنها را به او برگردانيد تا درباره موضوع آن نقاشي کند. نتيجه کار مطمئنا داستان قشنگي خواهد بود. بچه هاي بزرگتر را تشويق کنيد تا داستان بنويسند. براي اين کار وسايل مورد لزوم از قبيل مداد، خودکار، کاغذ خطدار و بي خط و قلم نشانگر را هم در اختيارشان قرار دهيد واز همه مهمتر اين که داستان آنها را بخوانيد و آن را تحسين کنيد.

تلويزيون را خاموش و با هم مطالعه کنيد: بعضي خانواده ها دريافته اند يک ساعت مطالعه مي تواند پاياني خوشايند و آرام بخش براي يک روز کاري پر مشغله باشد.
اين واقعيت که کنار فرزندان خود مطالعه کنيد بر ارزشي که براي مطالعه قائليد مي افزايد؛ بعلاوه اين يک ساعت زمان مناسبي براي بچه ها خواهد بود تا افکارشان را درباره کتابهايي که در دست دارند با شما مطرح کنند.

خوب خواندن

مهارت هاي قوي در درک مطلب ، مبناي موفقيت در همه زمينه ها هستند. شما مي توانيد به فرزندتان کمک کنيد تا اين مهارت ها را با خوب خواندن پرورش دهد.
خوب خواندن شيوه اي است که به آنها کمک مي کند به وسيله افزايش مهارت هاي درک مطالب نوشته شده و مطالب شنيداري کتابخوان هاي بهتري شوند. يک جلسه خوب خواندن فقط حدود 15 دقيقه طول مي کشد.

1- براي فرزندتان کتاب بخوانيد: براي فرزندتان به مدت 5 دقيقه با صداي بلند کتاب بخوانيد و اطمينان حاصل کنيد کتابي را که براي او مي خوانيد در دست مطالعه اوست.
کلمات را با دقت و به روشني تلفظ کنيد و هنگام روبه رو شدن با ويرگول و نقطه به اندازه کافي تامل کنيد.

2- وقتي فرزندتان کتاب مي خواند به او گوش کنيد: از فرزندتان بخواهيد ادامه همان کتاب را با صداي بلند بخواند. اما بايد دقيقا از نقطه اي شروع کند که شما خواندن را متوقف کرده ايد. به او يادآوري کنيد که کتاب را به صورت شمرده و طوري بخواند که آنچه بر زبان مي آورد، داراي معنا باشد. به همين دليل است که کتاب خواندن شما از اهميت خاصي برخوردار است و به صورت الگويي براي فرزندتان درمي آيد. توجه داشته باشيد وقتي فرزندتان کتاب مي خواند، او را متوقف نکنيد تا ايرادهايش را گوشزد کنيد. اگر او لغتي را اشتباه ادا کرد آن را يادداشت کنيد و بعد تذکر دهيد.

3- درباره آنچه خوانده است سوالاتي بپرسيد: با پرسيدن سوالهايي کلي راجع به آنچه شما و او با صداي بلند خوانده ايد، گوش کردن و خواندن او را آزمايش کنيد.
درباره پاسخهايش با او صحبت کنيد و نظرتان را بگوييد. هر زماني که امکان داشت يک جلسه خوب خواندن با فرزندتان ترتيب دهيد. اين شيوه راه خوبي براي پرورش مهارت هاي خواندن و روشي عالي است تا نشان دهيد تا چه حد براي مطالعه اهميت قائليد. بسياري از خانواده ها دريافته اند جلسه هاي خوب خواندن به صورت منظم روش سرگرم کننده اي براي مطالعه وي است. در اين جلسه ها از خواندن کتابي که مورد علاقه خاص فرزندتان است شروع کنيد.

در جلسات بعدي همين کتاب را تا انتها ادامه دهيد. هرگاه فرزند شما اشتياق داشته باشد که دريابد بعد در داستان چه اتفاقي خواهد افتاد براي پيوستن به شما در جلسه خوب خواندن تمايل بيشتري نشان خواهد داد.

روزنامه جام جم 3/9/83