چگونه والدين تاثير گذارتري باشيم
سميه فيض آبادي
تن صداي شما، حركات بدنتان و هر بياني از شما مورد توجه فرزندتان قرار ميگيرد. كلمات و حركات شما به عنوان پدر و مادر در پرورش شخصيت فرزندتان، بيش از هر چيز ديگري تاثير ميگذارد. بنابراين، تشويق او به خاطر فضايلش، باعث ميشود احساس غرور كند. اجازه دادن به او براي انجام كارها خودش باعث مي شود او احساس توانايي و استقلال بيشتر كند.
در مقابل تحقير و مقايسه ناخوشايند او با كودكي ديگر موجب ميشود او احساس بيارزش بودن كند. از به كار بردن اصطلاحات و لغات مخربي مانند: «اين چه كار احمقانهاي است انجام ميدهي؟» يا «تو بچگانهتر از برادر كوچكترت رفتار ميكني» اجتناب كنيد. چنين جملاتي درون كودك را بيش از بيرون او تخريب ميكند. كلماتتان را با دقت انتخاب كنيد و دلسوزانه رفتار كنيد. بگذاريد فرزندتان بداند هر كسي اشتباه ميكند و شما هنوز دوستش داريد، حتي هنگامي كه او عملي مرتكي ميشود كه دلخواه شما نيست.
سخاوتمندانه به كودكتان عشق بورزيد
تا به حال درباره اين كه چند بار در طول روز نسبت به فرزندتان واكنش منفي نشان دادهايد، فكر كردهايد؟
شايد متوجه شدهايدكه بيشتر ايراد ميگيريد، تا شكايت كنيد. خودتان نسبت به رئيسي كه بيشتر با رفتارهاي منفي با شما برخورد ميكند چه احساسي دارد، در حالي كه خودتان خوش نيت هستيد؟
براي تاثيرگذارتر بودن به كارهايي كه فرزندتان بدون نقص و بدرستي انجام ميدهد توجه كنيد و آنها را به خاطر بسپاريد. براي مثال، ميتوانيد به او بگوييد:«تو تختخوابت را بدون كمك خواستن مرتب كردي. عالي است.» يا «من بازي كردن تو را با خواهرت نگاه ميكرم، تو خيلي صبور بودي.» به كار بردن چنين اصطلاحاتي در بلند مدت، براي تشويق بسيار تاثير گذارتر از سرزنشهاي تكرار شده است.
براي پاداش هر روزه معياري بگذاريد. در پاداش دادن سخاوتمند باشيد. عشق، در آغوش گرفتن و شكايت ميتواند كارساز باشد، ولي بيش از همه پاداش دادن طبق قانون و قاعده خاص، موثر خواهد بود. بزودي متوجه خواهيد شد كه شما بيش از آنچه فكر ميكرديد به فرزندتان نزديك شدهايد و رفتاري را مشاهده ميكنيد كه انتظار آن را داريد.
قانونهاي ساده اما محكم
در هر خانهاي وجود نظم و انضباط براي تربيت ضروري است. هدف از تربيت، كمك كردن كودكان به انتخاب رفتارهاي قابل قبول است و اين كه ياد بگيرند بر رفتار خودشان كنترل داشته باشند بچهها گاه محدوديتهاي شما را محك مي زنند، اما آنها براي آشنا شدن با مسئووليت بزرگترها به اين محدوديتها نياز دارند.
اعمال برخي قانونها در خانه به كودكان كمك خواهد كرد انتظارات شما را درك كنند و بر رفتارشان كنترل بيشتري داشته باشند. تماشا نكردن تلويزيون پيش از اتمام تكاليف، كمك كردن به چيدن و جمع كردن ميز غذا و... زمان خاصي را به كودك اختصاص دهيد
با مشغلههاي بسياري كه در طول روز وجود دارد، اغلب اوقات براي والدين و فرزندان دشوار است كه زمان غذا خوردن دور هم جمع شوند. تنها سپري كردن زمان نيز امتيازاتي بر دور هم بودن دارد؛ اما چيزي نيست كه فرزند شما به آن راغب باشد. صبح 10 دقيقه زودتر از خواب بيدار شويد. آن وقت ميتوانيد صبحانه را با فرزندتان بخوريد، يا ظرفها را در ظرفشويي بگذاريد و بعد از شام به پياده روي برويد. كودكاني كه مورد توجه قرار نميگيرند، اغلب رفتارها و كارهايي را به اشتباه و بر خلاف قاعده و قانون خانوادگي انجام ميدهند، زيرا در اين صورت اطمينان دارند كه مورد توجه قرار خواهند گرفت.
يكي از پاداشهايي كه ميتوانيد براي كودكتان منظور كنيد آن است كه زماني برنامهريزي شده را به او اختصاص دهيد. مثلا ميتوانيد به او بگوييد دوشنبه روز مخصوص او و مامان است و اجازه دهيد درباره اين كه چطور زمانتان را با هم خواهيد گذراند، به شما كمك كند. به راههاي ديگر ارتباط برقرار كردن با فرزندتان فكر كنيد؛ مثلا در ظرف غذايش يادداشت بگذاريد.
در دوره نوجواني نسبت به كودكي كمتر به بچهها توجه ميشود، زيرا والدين و نوجوانان براي با هم بودن مجال كمتري دارند.
والدين براي بودن در كنار نوجوانانشان بايد بهترين برنامه ريزي را داشته باشند و به منظور شركت او در گفتگوها و فعاليتهاي خانوادگي فرصتي فراهم آورند. توجه به هماهنگيها، بازي كردن، روابط او با همسالان و ديگر اتفاقات باعث ميشود شما درباره او و دوستانش به بهترين وجه شناخت پيدا كنيد.
اگر پدر و مادري شاغل هستيد، احساس گناه نكنيد. براي جبران كردن ميتوانيد با فرزندتان كارهاي كوچك بسيار انجام دهيد، مانند درست كردن ذرت بو داده، بازي كردن با او، به خريد رفتن و...
الگوي رفتاري خوب
كودكان، قسمت عمدهاي از الگوي رفتاريشان را با نگاه كردن به شما كسب ميكنند وقتي كوچكترند بيشتر به شما و رفتارتان توجه ميكنند. پيش از اين كه شكوه و بزرگي خود را در حضور فرزندتان كم و كوچك كنيد، درباره اين سئوال فكر كنيد كه آيا او همان كاري را انجام ميدهد كه هنگام عصبانيت از او انتظار داريد؟ آگاه باشيد كه شما الگوي فرزندتان به شمار ميآييد. مطالعات نشان داده است بچههايي كه معمولا تنبيه ميشوند براي تخطي در خانه الگوي رفتاري دارند.
ويژگيهاي رفتارهايي كه دوست داريد در فرزندتان خلق شوند، عبارتند از احترام گذاشتن، دوستي، محبت ، صداقت، صبر و نشان دادن رفتار غير خودخواهانه.
اين كارها را براي ديگران بدون انتظار پاداش انجام دهيد. تشكر كنيد و نارضايتيهايتان را مطرح كنيد و مهمتر از همه با فرزندتان همان گونه كه انتظار داريد با شما رفتار شود، رفتار كنيد.