ارتباط
سحرآميز
ايمان و
درمان
نوشته:
ريدرز
دايجست ترجمه:
ابوالفضل
امير ديوانى كارى
نساخت ناله
كزو خوش كنم
دلى هان اى
دعاى نيمه
شبى، دست،
دست تست (ولى
دشتبياضى) پندار
همگان مبنى
بر اينكه
ايمان و
اعتقادات
مذهبى
قادرند در
بهبود جسمى و
روحى افراد
ثمربخش
باشند،
پديده جديدى
نيست. زيرا ما
آشكارا شاهد
بودهايم كه
ايمان قلبى و
خالصانه كسى
كه دچار يك
بيمارى
كشنده و مهلك
است، چگونه
توانسته جان
او را به شيوهاى
اعجازآميز
از مرگ حتمى
برهاند. حتى
بسيار
مشاهده شده
كه ايمان و
اراده راسخ و
استوار يك
بيمار
توانسته، به
رغم ديدگاه
پزشكان، او
را چند سالى
فزونتر
زنده
نگهدارد.
پهنهاى كه
دانش از
پاسخش
درمانده
وناتوان است. دكتر
«ديل اى.
ميتوس»
دانشيار
پزشكى مركز
پزشكى
دانشگاه
جورج تاون در
واشنگتن دى
سى مىگويد: «به
عقيده من، مىتوانيم
ثابت كنم كه
ايمان قوى به
پروردگار،
تاثير مفيدى
را داراست و
اعتقاد
مذهبى سالم و
عبادت،
قادرند
حالات مردم
را نيكوتر
سازند.» دلايل
منطقى
رابطه
ايمان و
تندرستى تا
چه حد منطقى و
متقاعد
كنندهاند؟
پژوهشگران
پس از بررسى و
مطالعه
فراوان به
روابطى ميان
تعهدات
مذهبى و
زندگى در
دراز مدت دستيافتهاند.
از قانع
كنندهترين
آنها مىشود
موارد زير را
يادآورى كرد: بر
پايه پژوهشهايى
كه بر روى 5286 تن
كاليفرنيايى
انجام شده
ميزان مرگ و
مير در بين
كسانى كه عضو
كليسا بوده و
پيوسته در
مراسم مذهبى
اين
عبادتگاه
شركت مىكردهاند
به مراتب
كمتر از آن
گروه مردمى
است كه هرگز
به كليسا گام
ننهادهاند
و نسبتبه
انجام فرايض
دينى بىتوجه
بودهاند.
گفتنى است كه
آمار
يادشده،
بدون در نظر
داشتن عوامل
خطرآفرينى
همچون
استعمال
دخانيات،
فربهى، عدم
تحرك و...
برآورده شده
است. در
7 از 8 مورد
بيمارى
سرطان، 4 از 5
نمونه
بيمارى
پرفشارى
خون، 4 از 6
مورد بيمارىهاى
قلبى و 4 از 5
مورد سلامتى
عمومى، آنهايى
كه به تعهدات
مذهبى پاىبند
بودهاند،
نشانههاى
امراضشان
ناچيزتر يا
پيامد
مداوايشان
ثمربخشتر
بود. تجزيه
و تحليل اين
پژوهش گوياى
آن است كه
آدميانى كه
بيشتر به
مذهب مىگروند،
كمتر به
افسرده دلى و
پريشان
روزگارى،
خودكشى،
اعتياد،
مشروبات
الكلى و يا
ساير مواد
مخدر گرايش
مىيابند. «جفرى
اس. لوين»
استاد پيشين
دانشكده
پزشكى
ويرجينياى
شرقى در نور
فلك، طى
بررسىهاى
خويشتن به
پيوند موجود
ميان سلامتى
و مذهب پى
برده است.
تحقيقات
مزبور روى
كودكان و
بزرگسالان
پيروتستانهاى
امريكا،
كاتوليكهاى
اروپا،
بوداييان
ژاپن و
يهوديان
اسرائيلى،
همينطور
كسانى كه در
دهه 1930 و 1980
زيستهاند و
افرادى كه
دچار امراض
حاد هستند،
صورت گرفته
است. چگونه
دعا و نيايش
شفابخشاند؟
نيروى
سحر آفرين
ايمان تا چه
اندازه در
سلامتى
روانى و
جسمانى
انسان مفيد و
اثربخش است؟
پژوهندگان
در اينباره
چند نظريهاى
را مطرح
ساختهاند
كه عبارتند
از: شركت
در مراسم
مذهبى سبب
ايجاد يك
رابطه قلبى و
صميمانه با
مردم مىشود.
بهرهمندى
اشخاص از
پشتيبانى
جامعه، خود
مىتواند
راه حلى مؤثر
و مستند در
جهت دستيابى
به تندرستى و
طول عمر فزونتر
به حساب آيد. ايمان
به انسان
اميد مىبخشد
و سبب تسلط وى
بر خويشتن مىشود،
به طورى كه
قادرست
تنيدگى و
فشارهاى
روحى را تا سر
حد امكان
مهار سازد.
دكتر «هارولد
جى. كديينگ»
رييس مركز
مطالعاتى
مذهب،
معنويت و
تندرسى بخش
پزشكى
دانشكده
داك، بر اين
عقيده است كه:
«پاىبندى به
يك نظام
اعتقادى،
افراد را
توانا مىكند
تا امراض حاد
و كشنده، درد
و رنجيا
اندوه از دست
رفتن كسى را
بهتر
برتابند. دكتر
«هربرت بنسون»
استاد
دانشكده
پزشكى
هاروارد، مىگويد:
«دعا و نماز،
دگرگونى چشمگيرى
در تن انسان
پديد مىآورد.
وقتى مردم
دستبه دعا
برمىدارند
و عبادت مىكنند،
فشار خونشان
به نحو
محسوسى كاهش
يافته،
ميزان سوخت و
ساز (متابوليسم)
بدن و تعداد
ضربان قلب و
تنفس آنان
منظم مىگردد
و دچار حالتى
مىشوند كه
به «واكنش
ناشى از
آرامش» شهرت
دارد: همچون
از بر خواندن
دعاهاى
كليساى
كاتوليك،
همان مراحل
رسيدن به «واكنش
ناشى از
آرامش» را در
خود دارد. آنهايى
بيشترين
بهره را از
دعا مىبرند
كه يك جمله يا
كلام مذهبى
را براى
تكرار
برگزيدهاند
و بيش از
ديگران به
خدا ايمان
آوردهاند.» آيا
دعاى سايران
هم شفادهنده
بيماران
است؟
پژوهشگران
در مورد اين
مساله كه آيا
دعا و نيايش
ديگران،
قدرت
شفابخشى
دارد يا نه،
دستبه
بررسىهاى
دامنهدارى
زدهاند. «بنسون»
و همكارانش
مشغول تحقيق
روى پارهاى
بيماران
قلبىاند كه
تحت عمل
جراحى قرار
گرفتهاند،
در ضمن دكتر «متيوس»
درباره
بيماران
مبتلا به
روماتيسم
مفصلى (آرتريت
روماتوييد)
سرگرم
مطالعه است.
در واقع هدف
ايشان اين
است كه يافتههاى
مورد بحثيك
متخصص قلب
موسوم به «راندولف
بيرد» را كه
در سال 1988 نقل
محافل پزشكى
شده بود،
مورد آزمايش
و بررسى قرار
دهند. دكتر
«بيرد» در
بيمارستان
عمومى سان
فرانسيسكو، 393
بيمار قلبى
را به دو دسته
جداگانه
تقسيم كرد. آنگاه
از
دينداران،
مؤمنان و
مذهبيون شهر
درخواست كرد
تا براى
بهبود
بيماران
گروه نخست
دعا كرده و
مراسم مذهبى
اجرا كنند و
حال آنكه در
حق دومين
دسته دعايى
صورت نگرفت،
گفتنى است كه
خود بيماران
نمىدانستند
كه به كدام
گروه تعلق
دارند. نتيجه
اين شد گروهى
كه برايشان
دعا شده بود،
عوارض كمترى
از خويش
نماياندند،
ضمنا موارد
مربوط به
سينه پهلو،
ايست قلبى،
از كار
افتادگى قلب
بر اثر بسته
شدن رگهاى
قلب در بين آنها
كمتر مشاهده
شد و به
پادزيست (آنتى
بيوتيك)
كمترى نياز
داشتند. آنچه
كه شگفتآورست
اينكه به
موجب
مطالعات بحثبرانگيز،
دعا و نيايش
را ياراى آن
هست كه بر رشد
يك باكترى در
آزمايشگاه
گرفته تا
درمان
جراحات
انسان مجروح
اثر گذارد.
بنا به قول
دكتر «لرى
دوسى»
نويسنده اثر «دعا،
داروى
شفابخشى است»:
«مطالعاتى از
اين دست كه بر
سر موجودات
پستتر صورت
مىگيرد،
بايد با دقت
فراوان علمى
نيز انجام
پذيرد، در
غير اين صورت
نمىشود اين
كشفيات را
تنها به مدد
داروها
توجيه كرد.» باور
پزشكان
دكتر
«دوسى» در
اينباره
متقاعد شده
كه در خلوت
تنهايى خود
براى مريضهايش
دعا مىكند.
با اين حال ،
وى و ساير
متخصصان در
اين قلمرو با
احتياط گام
مىنهند. او
مىگويد: «قطعا
نمىخواهيم
دين و مذهب را
به اسم علم و
دانش به مردم
عرضه كنيم.
مردم بايد
خود دستبه
انتخاب زنند.»
با اين همه،
بنيادهاى
بهداشت و
سلامتى،
اندك اندك به
رابطه ايمان
و تندرستى
توجه مىكنند.
دانشكده
پزشكى
هاروارد و
مركز پزشكى «مايو»
نشستهاى
گفتوشنود
پيرامون
معنويت و
سلامتى
برگزار كردهاند.
اينك حدود
نيمى از
دانشكدههاى
ايالات
متحده
واحدهايى را
در مورد اين
موضوع به
دانشجويان
ارائه مىدهند.
در برآوردى
از 269 پزشك در
جلسه انجمن
پزشكان
خانواده
امريكا در
سال 1996، 99 درصد
پزشكان
ابراز داشتهاند
كه به نظر
آنان
اعتقادات
مذهبى مىتواند
به درمانها
يارى رساند.
موقعى كه در
اينباره از
تجربههاى
شخصىشان
پرسيده شد، 63%
پاسخ دادند
كه به لطف
پرودگار،
حالشان رو به
بهبود نهاده
است. بديهى
است كه
بيماران آنها
هم در اين
مورد موافقاند.
آراء جمعآورى
شده از Time
/ CNN, U.S.A. Weekendusa نمايانگر
آنند كه 80% از
آمريكاييان
بر اين
باورند كه
ايمان يا دعا
مىتواند به
بهبودى
بيماران و
جراحاتشان
مؤثر افتد و
افزون بر 60%
اعتقاد
دارند
پزشكان بايد
با بيماران
خويش راجع به
ايمان و
خداپرستى
سخن بگويند و
با هر كسى كه
مايلند، به
درگاه
پروردگار،
راز و نياز
كنند. آرزوى
كشف رابطه
بين مذهب و
پزشكى
واكنشى استبه
يك نظام
حفظكننده
سلامتى كه
روز به روز
گستردهتر و
فراگيرتر مىشود.
دكتر «دوسى»
مىگويد: «در
پزشكى،
پاندول بيش
از حد لازم به
سمت جسم
كشيده شده
است، طورى كه
تقريبا از
معنويت چشم
پوشيدهايم،
اين مساله نه
تنها از
ديدگاه
بيماران
بلكه از منظر
بسيارى از
پزشكان درست
نبوده است و
در حال حاضر
پاندول دارد
به سوى
معنويت
كشيده مىشود.»
با
اين همه،
مطالب مزبور
براى افراد
عادى چه
مفهومى را در
بر دارد؟
زمانى كه با
بيمارى يا
جراحتى روبهرو
شديد، عقيدهتان
را آزادانه
بر زبان
آوريد. اين
انتظار بىجايى
نيست كه به
نيازهاى شما
گوش بسپارد،
به ديدار
كشيش
بيمارستان
بشتابد يا
پيش از
بردنتان به
اتاق عمل،
اجازه دعا
بدهد، منطقى
است. بنا به
گفته «كوئينگ»:
«ايمان به
مردم نيرو مىبخشد
تا بر زندگىشان
مسلط باشند و
اين جريان در
مقابل
وابستگى
كامل به علم
پزشكى است كه
هر روز
خونسردتر و
ماشينىتر
مىشود.»
|