جوان مسلمان ايرانى در عرصه‏ى الگودهى

فاطمه وثوقى

مقدمه

مى‏توان هر جامعه را به يك كشتى عظيم در اقيانوس هستى تشبيه كرد كه به هنگام عزيمت از مبدا به مقصد مى‏بايست از تمهيدات ويژه‏اى برخوردار باشد، تا اين كه بتواند در مسير پر از خطر، ناشى از طوفان‏هاى سهمگين و زلزله‏ها و دزدان دريايى به كمين نشسته به سلامتى به ساحل امنيت و آرامش و آسايش برسد و در حالى كه مسافران خود را به سلامتى به ساحل مورد نظر مى‏رساند، مايه‏ى آرامش‏خاطر و نشاط روحى آنان نيز بوده باشد.

با اين مقدمه، در عصر حاضر جوانان هر جامعه به ويژه جوانان برومند و مسلمان ايرانى بسان يك سكان‏دار شايسته و نامور، كشتى زندگى را در طول تاريخ پرافتخار ميهن خويش در مسير رشد و تعالى و پيشرفت‏هاى بزرگ و چشم‏گير به پيش مى‏برند.

حال جاى اين سوال است آيا لازم است كه سكان‏دار چنين كشتى عظيم با مسيرهاى پر از خطر ناشى از طوفان و...، فردى مطلع به علوم پيشرفته‏ى زمان و مهارت‏هاى جديد و قديم و مدير و مدبر باشد يا نه؟

جواب روشن است. بايد يك چنين سكان‏دارى از نظر معلومات و تكنولوژى، فن آورى‏ها... در حد بالايى، هم براى اداره‏ى امور كشتى و هم براى دفاع از سرنشينان آن مجهز بوده باشد.

اين مقاله درصدد است‏به بررسى وظايف و لوازم مورد نياز يك سكان‏دار نمونه و شايسته بپردازد; بدين معنا كه جوان امروز ايرانى چگونه بايد در حيطه‏ى مسؤوليت‏خود، هم به وظيفه عمل بكند و هم به كسب مقام برتر و اول نايل شود و نيز به عنوان الگو براى جوانان ديگر معرفى شود.

در اين راستا، دو محور اساسى و مهم را مورد بررسى قرار مى‏دهيم:

محور اول - كسب معلومات و مهارت‏هاى مورد نياز،

محور دوم - آسيب‏شناسى.

در محور اول به چند نكته‏ى اساسى اشاره مى‏كنيم.

محور اول: كسب معلومات و مهارت‏ها

نكته‏ى اول: آموزش و پرورش (تربيت)

ابتدا به مساله‏ى آموزش و پرورش يا تربيت مى‏پردازيم كه زيربناى رشد و تكامل و هر گونه تعالى است. هدف از آموزش و پرورش روح و جان انسان‏هاست كه در سايه‏ى آموزش استعدادهاى بالقوه به فعليت مى‏رسند و گرنه هم چون معادن كشف نشده در دل زمين نهفته مى‏مانند.

امام صادق ( عليه السلام) فرمودند: «مردم معادنى هستند مانند معدن‏هاى طلا و نقره‏» ⁽¹⁾ پس بايد اين معادن كشف بشوند و ديگران از وجود آن‏ها بهره‏مند گردند.

رسول خدا ( صلى الله عليه و آله) فرمودند: «همه‏ى شما كار كنيد و كوشش نماييد ولى متوجه باشيد كه هر كس براى كارى كه آفريده شده، لايق‏تر است و آن را به سهولت و آسانى انجام مى‏دهد.» ⁽²⁾

تعليم صحيح و استاندارد ميوه‏ى بالندگى و برازندگى در بردارد و در هر جامعه و عصرى خريدار دارد. امير مؤمنان على ( عليه السلام) مى‏فرمايند: «اى گروه جوانان! شرف انسانى و سجاياى اخلاقى خود را با ادب آموزى و تربيت محافظت نماييد و سرمايه‏ى گرانبهاى دين خويشتن را با نيروى علم و دانش از دستبرد ناپاكان و خطرات گوناگون بر كنار نگاه داريد.» ⁽³⁾ امام صادق ( عليه السلام) مى‏فرمايند: «دوست ندارم جوانى را از شما مسلمانان ببينم مگر آن كه روز او به يكى از دو حالت آغاز شود، يا تحصيل‏كرده و عالم باشد، يا متعلم و دانشجو، اگر هيچ يك از اين دو حالت در وى نباشد و با نادانى به سر برد، در اداى وظيفه كوتاهى كرده است. » ⁽⁴⁾

نكته‏ى دوم: راه‏هاى كسب معلومات و تربيت

با توجه به اين كه روش استخراج مواد معدنى در هر معدنى متفاوت مى‏باشد، اما هدف از استخراج به كمال رساندن مواد مورد نظر و استفاده‏ى بهينه از آن است، در مورد كسب توانمندى‏ها نيز هدف استفاده‏ى درست و به جا از نعمت‏هاى الهى است. در اين راستا بهترين و كم هزينه‏ترين راه و اسباب و ابزار براى رسيدن به اين هدف استفاده‏ى معقول از تجربه‏ى ديگران، به ويژه گذشتگان از تاريخ است. انسان كه با اين عمر محدود نمى‏تواند به تمام تجارب زندگى دست‏يابد. پس چه بهتر كه از سرمايه‏هاى تجربى ديگران بهره‏مند گردد. على ( عليه السلام) مى‏فرمايند: «تجربيات در زندگى بشر پايان ندارد و انسان عاقل همواره از راه تجربه بر ذخاير معنوى خويشتن مى‏افزايد.» ⁽⁵⁾

و نيز مى‏فرمايند: «راى الرجل على قدر تجربته; «ارزش راى هر انسان به مقدار تجربه او است كه در مدرسه‏ى زندگى فرا گرفته است‏» ، نيز فرمودند: «من احكم من التجارب تسلم من العواطب‏» ، «آن كس كه اعمال خود را بر پايه‏ى (محكم) تجارب استوار مى‏كند از سقوط و تباهى به سلامت‏خواهد بود.» ⁽⁶⁾

بنابراين استفاده از تجارب ديگران و خويشتن به ويژه از تجارب گذشتگان يك ضرورت است. همان طور كه با هزاران زحمت و رنج و مشكلات از دل خاك آثار باستانى را بيرون مى‏كشند تا معرف ريشه‏ها و اصالت‏يك ملت‏باشد، استفاده از تجربه‏ى سلف نيز همين گونه مى‏باشد. گر چه امروز عده‏اى بر اين عقيده‏اند كه نسل جديد بايد همواره با نوگرايى و پيشرفت‏هاى علمى و صنعتى و... جديد به پيش برود اما غافل از آنند كه گذشتگان چراغ راه آيندگان هستند. اميرمؤمنان مى‏فرمايند:

«من اعتبر ابصر و من ابصر فهم و من فهم علم‏» ; هر كسى از وقايع گذشتگان عبرت بگيرد بينا مى‏شود، كسى كه بصيرت پيدا كرد مى‏فهمد و آن كس كه فهميد عالم مى‏شود. ⁽⁷⁾

مطالعه در احوال تاريخ نيز مى‏تواند انسان را در برنامه‏ريزى يارى كند. مولاى متقيان خطاب به فرزند عزيزش چنين مى‏فرمايد: «اگر چه عمر من هم زمان با عمر گذشتگان نبوده است ولى در كارهاى آنان نظر افكنده‏ام و در تاريخشان با دقت فكر كرده و در آثارشان سير نموده‏ام تا جايى كه از كثرت اطلاع مانند يكى از آنان به حساب آمدم... بر اثر تعمق در تاريخ آنان، روشنى و تيرگى كارشان را شناختم و سود و زيان اعمالشان را تشخيص دادم، سپس مجموعه‏ى اطلاعات تاريخى خود را غربال كردم، آن چه كه مفيد بود در اختيار تو گذاردم و تنها مطالب زيبا و دلپذير وقايع را براى تو برگزيدم و ذهنت را از قضاياى مجهول و بى فايده كه اثر علمى و عملى ندارد بر كنار نگاه داشتم.» ⁽⁸⁾

پس سزاوار است هر جوان مسلمان در اين باره تفكر كند كه چه شد روزى مشرق زمين مهد تمدن بود، اما امروز از كشورهاى عقب مانده به شمار مى‏آيد. اگر تحصيل كردگان غربى و اروپايى در بزرگ‏ترين و مدرن‏ترين آموزشگاه‏ها و دانشگاه‏ها و... تحصيل مى‏كردند براى تجربه‏ى عملى و آزمايش اندوخته‏هاى خود به شرق روى مى‏آوردند. كشورهاى اسلامى زمانى صادركننده‏ى فرهنگ و علوم مختلف بودند، در حالى كه اروپا بويى از تمدن به دماغش نخورده بود. كتاب‏هاى علمى ابوسيناها، ابن حيان‏ها و ساير اكبار جهان اسلام و ايران، امروز نيز مورد استفاده‏ى غرب واروپاست. پس چه شد امروز شرق محتاج و وابسته‏ى غرب است، اين ذلت از كجا ناشى شده؟

«گرستاولبون‏» وزير اسبق فرانسه مى‏گويد: «تا كنون هيچ مردمى مانند مردم جزيرة‏العرب ديده نشده كه در مدت كوتاه و اندك، بتواند به اين حد از تمدن نايل شود.» ⁽⁹⁾ او معتقد است كه اين تمدن و ترقى بر اثر آموزه‏هاى دينى است كه پيامبرشان آورده است. اما از زمانى كه كشورگشايى مسلمين شروع شد و با زرق و برق كشورهاى ديگر آشنا شدند، راه تجمل گرايى را پيش گرفتند و اين يكى از عوامل سقوط مردم شد. اگر امروز جوان ايرانى به وجود شعرا و دانشمندان بزرگ چون سعدى و خواجه نصير و ساير بزرگان كشور به خود مى‏بالد، به خاطر زحمات بى شائبه‏ى آنان است، پس سزاوار است كه فرزندان خلف اين بزرگان نيز چون پدران خود باشند. اگر شهرت ايرانى در ميان اعراب جايگاه ويژه دارد اين افتخار به دست‏سلمان‏ها و ميثم‏ها به ارمغان آورده شده است. بنابراين پيوند معنوى ميان ايرانى‏ها و اسلام توسط جوانان فرهيخته‏ى آن عصر مايه‏ى افتخار بوده و سزاوار الگو قرار گرفتن است.

در نمونه‏اى ديگر از احوال تاريخ، آلمان را از نظر بگذرانيم. چه شد آلمان با آن عظمت كه داشت‏به بيچارگى كشيده شد. «هيتلر» در خاطرات خود مى‏گويد: «اگر آلمان بدون دفاع ماند به خاطر اسلحه نبود. او فاقد اراده‏ى لازم براى دفاع بود. اگر من به دست راستى‏ها مى‏گفتم غفلت‏شما باعث‏شد كه يهوديان توانستند در سال 1918 قدرت را به دست گيرند، براى حل اين مشكل نبايد پرسيد: چگونه اسلحه بسازيم؟ بلكه بايد گفت: با چه تدبيرى مى‏توان ملت را از لحاظ اراده تا جايى بالا آورد كه بتواند اسلحه به دست‏بگيرد. وقتى چنين احساسى در قلبى به وجود آمد، اراده‏اش خواهد توانست هزاران راه براى به دست آوردن اسلحه خلق كند. » ⁽¹⁰⁾

با توجه به سرگذشت افول آلمان اگر امروز جوانان برومند مسلمان از اصالت مذهبى و ملى خود به دور باشند و خود را با مصنوعات اجانب سرگرم كنند، روزى متوجه خواهند شد كه بهار جوانى به خزان گرايده، ولى هنوز توشه‏اى نياندوخته‏اند. در جايى ديگر هيتلر مى‏گويد: «من ديدم يهود پايه‏هاى آلمان را سست مى‏كند، از طريق كاباره‏ها و موسيقى و شراب و... .» آيا شايسته‏ى انسان عاقل هست كه با ديدن جنايات اجانب و دشمنان قسم خورده در گذشته و حال، باز هم با آنان همخوانى و همكارى كند. ديروز آلمان، امروز فلسطين و افغانستان و... چگونه انسان آزاده چشم بصيرت را به روى اين همه جنايت مى‏بندد و باز هم به ترويج مقاصد دشمن خود مى‏پردازد.

احمد بابا ميسكو يكى از رهبران جنبش جوانان سياه‏پوست، در يك نامه‏ى سرگشاده خطاب به سران كشورهاى جهان سوم مى‏نويسد: «چرا ملت عرب ما اين چنين لگد كوب و پايمال شده، متفرق و تحقير شده است، در صورتى كه عناصر قدرت را، عبارت از ثروت، كثرت جمعيت، موضع سوق الجيشى، تاريخ پر افتخار در اختيار دارد. من نمى‏دانم مشاهده‏ى چنين وضعى اسف بار است، گويى رهبران ما سوگند خورده‏اند درباره‏ى هيچ چيز با هم موافق و يك دل نباشند» و سپس به سرزنش‏هاى آن‏ها پرداخته و مى‏نويسد: «مصيبت اين است كه اكنون بر همه‏ى اين تمدن‏ها، يك تمدن چيره شده و خفه شان مى‏كند و... غرب ما را مثل خود نمى‏كند و هنگامى كه يكى از ما وجدان خود را از دست مى‏دهد، وجدان و روح اروپايى مسيحى يا ماركسيستى يا نوع دوستى (اومانيسم) جايگزين آن نمى‏شود، بلكه آن چه باقى مى‏ماند هيچ است و پوچ.» ⁽¹¹⁾

قرآن كريم مى‏فرمايد: «الذين يتخذون الكافرين اوليآء من دون المؤمنين ايبتغون عندهم العزة فان العزة لله جميعا» ; آن گروه كه كافران را دوست گرفتند و مؤمنان را ترك گفتند، آيا نزد كافران عزت مى‏طلبند؟ (خطا مى‏روند) كه عزت همه نزد خداست. ⁽¹²⁾

آن‏هايى كه عمرى به دنبال فرهنگ غرب رفتند آخر سر به كجا رسيدند؟ چه مشكلى از جامعه‏ى خود را حل كردند؟ عمرى به ملت‏خود ستم كردند. آيا به جز اسارت و وابستگى چيزى به ارمغان آوردند؟

همه‏ى اين‏ها براى جوان امروز كه ديروز را نديده بود مايه‏ى عبرت و تجربه است. امام راحل مى‏فرمايد: «مسلمانان بايد خودشان را پيدا كنند يعنى بفهمند خودشان يك فرهنگى دارند يك شخصيتى دارند. شخصيت اسلامى خود را دريابند.» ⁽¹³⁾ علاوه بر اين‏ها سرگذشت ميهن عزيزمان پر از فراز و نشيب و درس و عبرت و استقامت و افتخار براى هر ايرانى دل سوز است.

مقام علمى در سايه‏ى تلاش

با مطالعه‏ى سرگذشت دانشمندان، به اين نتيجه مى‏رسيم كه هيچ لذتى و افتخارى بدون زحمت‏به دست نخواهد آمد. آن چه كه اديسون يا گراهام‏بل در راه اختراع خود صرف كردند چيزى نبود جز عشق و خلاقيت و تلاش بى‏وقفه. پس بنابر اين اگر جوانى دوست مى‏دارد كه افتخار آفرين باشد اين آرزو در كنار زمين‏هاى فوتبال يا تلويزيون، آتارى و ميكرو، ... برآورده نخواهد شد. مولا على ( عليه السلام) مى‏فرمايد: «بقدر الكر تكتسب المعالى و من طلب العلى سهر الليالى‏» ; به اندازه‏ى تلاش مقام‏هاى بالا به دست مى‏آيد، پس هر كس طالب مقام بالاست‏شب زنده‏دارى كند.

به يكى از دانشمندان برجسته گفتند. شما نابغه هستيد؟ ايشان جواب دادند: نه بنده نابغه نيستم، ولى مى‏دانم كه تلاش كردم، زحمت كشيدم تا به اين جا رسيدم.

در كنار همه‏ى معلومات و تجارب و عبرت‏ها نبايد از اسباب و ابزار و تكنولوژى پيش‏رفته غافل بود. اگر بناست قدرت و عزت و سربلندى براى ملتى باشد همانا آن ملت، ملت مسلمان ايران است و اگر بناست كسانى در جهان رهبر و الگو باشند، همانا جوانان مسلمان ايرانى هستند. پس بايد به علم و عمل مجهز و مسلح باشند به طورى كه ديگران جرات تحقير و اهانت‏يا چپاول آنان رانداشته باشند. نه تنها جرات آن را نداشته باشند، بلكه روى آن‏ها حساب باز كنند. اين دستور قرآن كريم است كه مى‏فرمايد: «و اعدوا لهم ما استطعتم من قوة‏» ⁽¹⁴⁾ اين دستور قرآن جز با تلاش علمى و معنوى و صنعتى امكان‏پذير نيست و هدف قرآن كريم اين است كه آمادگى در حد بالايى باشد، به طورى كه دشمنان هيچ وقت جرات جسارت و اهانت نداشته و همواره از مسلمان‏ها بترسند.

نكته‏اى ديگر در جهت كسب و ارزيابى توانمندى‏ها

يكى ديگر از راه‏هاى كسب علم و آگاهى، ارزيابى توانمندى‏هاست كه در جهت‏برنامه‏ريزى و به كارگيرى صحيح از نعمت‏هاى الهى نقش اساسى دارد. مولاى متقيان مى‏فرمايند: «فضيلت درك و فهم مطالب علمى به مراتب نافع‏تر از فضيلت تكرار و خواندن و فراگرفتن آن است.» ⁽¹⁵⁾

ارزيابى در واقع به محك كشيدن توان و استعدادهاست و سبك و سنگين كردن اندوخته‏ها و عمل‏كردهاست كه چه طور به دست آوردم و بايد در كجا مصرف كنم و الان در چه موقعيتى قرار دارم. آيا همين موقعيت‏ها باز هم به سراغ من خواهند آمد يا نه؟

رسول خدا ( صلى الله عليه و آله) مى‏فرمايند: «من فتح له باب خير فلينتهره فانه لا يدرى متى يغلق عنه‏» ; «آن كس كه به رويش در خيرى گشوده شد غنيمت‏بشمارد و از فرصت استفاده كند، زيرا نمى‏داند چه وقت آن در به رويش بسته مى‏شود» ⁽¹⁶⁾ و نيز مى‏فرمودند: «ان لله ملكا ينزل في كل ليلة فينادي يا ابناء العشرين جدوا و اجتهدوا» ; «به درستى فرشته‏ى الهى هر شب به جوانان بيست‏ساله ندا مى‏دهد: كوشش و جديت كنيد و براى نيل به كمال و سعادت خود مجاهده نماييد.» ⁽¹⁷⁾

نقش كليدى انتخاب احسن

بعد از كسب علم و مهارت و كشف استعدادها انتخاب مسير نقش كليدى در زندگى جوانان دارد; بدين معنا كه اين سرمايه‏ى عظيم را در كدام سمت و سو خرج كند. براى خشنودى ديگران، براى نجات هموطنان، براى خوش خدمتى اجانب، يا براى رضاى خدا و قطع وابستگى‏ها و....

امام صادق ( عليه السلام) فرمودند: آيه ى شريفه «اولم نعمركم ما يتذكر فيه من تذكر...» ⁽¹⁸⁾ ; آيا شما را عمرى مهلت نداديم و رسولان بر شما نفرستاديم تا هر كه قابل تذكر و پند شنيدن است (اين روز را متذكر شود.) اين آيه در ملامت و سرزنش جوانان غافلى است كه به سن هيجده سالگى رسيده‏اند و از فرصت جوانى خود استفاده نمى‏كنند. ⁽¹⁹⁾

اگر انتخاب مسير حركت‏با تدبير و آگاهى و احساس مسؤوليت همراه شود، انگيزه‏ى كافى و قوى براى ادامه‏ى راه به وجود مى‏آيد و به هنگام رويارويى با مشكلات، خستگى و نااميدى به سراغ انسان نمى‏آيد و چه بسا شكست‏هاى احتمالى نيز به پيروزى تبديل گردد. شغل و مسؤوليت جزيى از زندگى و وجود انسان محسوب مى‏شود، به طورى كه حاضر است‏با تمام توان و امكانات به خاطر آن سرمايه گذارى كند و حتى از خواب و خوراك خود كم كرده به پاى مسير انتخاب شده‏اش بريزد. در اين صورت، ديگر جوان فرهيخته و بصير حاضر نمى‏شود كه عمر گرانبهايش را به پاى چيزهاى كم ارزش و بى ارزش فدا كند و بهار عمر را در راه (مانكنى) شدن وسايل زينتى و آرايشى دشمنان وجود خود به سر ببرد، كه چيزى جز دل مشغولى كاذب و احيانا دل مردگى عايد جوان نمى‏كند.

حسن ديگر انتخاب مسير صحيح اين است كه انسان در عمر كوتاه خود، راه موفقيت را راه ميان بر انتخاب مى‏كند. درست است كه تنوع‏طلبى از خواسته‏هاى جوانى است، اما به قول معروف از اين شاخه به آن شاخه پريدن در انتخاب مسير، چه بسا به گمراهى و بى‏راهه كشيده مى‏شود. از اين رو تخصصى كار كردن در يك مسير روشن و صحيح بهتر از تنوع در مشاغل و مسؤوليت‏هاست. تا اين كه خداى نا كرده جوان، زمانى متوجه اشتباه خود مى‏شود كه بهار عمر گذشته و خزان به سراغش آمده و راه جبران هم ممكن نيست.

مولاى متقيان مى‏فرمايند: «العلم اكثر من ان يحاط به فخذوا من كل علم احسنه‏» ; علم و دانش بيش از مقدارى است كه قابل احاطه باشد و يك فرد نمى‏تواند بر همه‏ى آن‏ها واقف گردد، پس از هر علمى بهتر و شايسته‏ترش را فرا گيريد.» ⁽²⁰⁾ و نيز فرمودند: «بهترين مطالبى كه شايسته است جوانان ياد گيرند چيزهايى است كه در بزرگسالى مورد نيازشان باشد و بتوانند در زندگى اجتماعى از آموخته‏هاى دوران جوانى خود استفاده نماييد» .

ادامه دارد...

پى‏نوشت‏ها:

1. حديث تربيت جوان، از سخنان ائمه ( عليه السلام)، ص 165.

2. حديث تربيت جوان، از سخنان ائمه ( عليه السلام)، ص 166.

3. حديث تربيت جوان، از سخنان ائمه ( عليه السلام)، ص 36.

4. حديث تربيت جوان، از سخنان ائمه ( عليه السلام)، ص 37.

5. حديث تربيت جوان، از سخنان ائمه ( عليه السلام)، ص 39.

6. حديث تربيت جوان، از سخنان ائمه ( عليه السلام)، ص 40.

7. حديث تربيت جوان، از سخنان ائمه ( عليه السلام)، ص 42.

8. حديث تربيت جوان، از سخنان ائمه ( عليه السلام)، ص 42.

9. تمدن اسلامى از ديدگاه امام راحل ( رحمه الله)، ص 123.

10. ادلف هيتلر، نبرد من، ج 1، ص 237.

11. مجموعه مقالات سالگرد بزرگداشت امام، ج 1، ص 109.

12. نساء / 139.

13. خود باختگى از ديدگاه امام راحل ( رحمه الله)، ص 77.

14. انفال / 60.

15. حديث جوان سابق، ص 34.

16. حديث جوان سابق، ص 13.

17. حديث جوان سابق، ص 14.

18. فاطر / 37.

19. حديث جوان سابق، ص 15.

20. حديث جوان سابق، ص 173.

جوان مسلمان ايرانى در عرصه‏ى الگودهى (2)

فاطمه وثوقى

ضرورت تغذيه‏ى سالم در كسب علم و عمل

همان گونه كه تغذيه‏ى سالم و مقوى در ساختار بدن اثر معجزه آسايى دارد، تغذيه‏ى فكرى و روحى نيز دست كمى از آن ندارد و بلكه بالاتر از آن نيز مى‏باشد. قرآن مى‏فرمايد: «فلينظر الانسان الى طعامه‏» ; ⁽¹⁾ «انسان بايد به غذاى خويش بنگرد» .

نزديك‏ترين اشياى خارجى به انسان غذاى اوست كه با يك دگرگونى جزو بافت وجود او مى‏شود و اگر به او نرسد به زودى راه فنا را پيش مى‏گيرد و به همين دليل قرآن از ميان تمام موجودات روى زمين به مواد غذايى، آن هم موادى كه از طريق گياهان و درختان... عايد انسان مى‏شوند تكيه كرده است. روشن است كه منظور از «نگاه كردن‏» تماشاى ظاهرى نيست، بلكه نگاه به معنى دقت و انديشه در ساختمان اين مواد غذايى و اجزاى حيات بخش آن و تاثيرات شگرفى كه در وجود انسان دارد و سپس انديشه در خالق آن‏هاست‏» .

در بعضى روايات كه از معصومين نقل شده نيز آمده است كه منظور از «طعام‏» در اين جا (علم و دانش) است كه غذاى روح انسان است، بايد بنگرد كه آن را از چه كسى گرفته؟ از جمله از امام باقر (ع) نقل شده است كه در تفسير اين آيه فرمود: «علمه الذى ياخذه عمن ياخذه‏» ⁽²⁾ امام (ع) علم را به جاى غذا در بيان خود جايگزين فرموده‏اند. در جايى انسان بايد به غذاى جسمانيش دقيق شود، كه در غذاى روحانى خود نيز دقت (وسواس) به خرج دهد (اگر سر چشمه‏ى تغذيه پاك و استاندارد باشد) افكار و راهنمايى‏هاى صحيح و مفيد نيز ثمره‏ى آن خواهد بود. اگر نگاهى عميق به زندگى، رفتار وسيره‏ى رسول خدا (ص) و فرزندان بزرگوارش بياندازيم، آثار تغذيه‏ى سالم را در آن بزرگواران به روشنى و آشكارا خواهيم ديد.

غذايى كه روح انسان را به اسارت بگيرد و ارزش انسانى را از او بگيرد، خود زهرى كشنده است. انسان فطرتا آزاد خلق شده و حريت طلب است، اما اگر روح و جسم با هم آزاد نباشند، از دست جسم (آزاد) و تنها كارى ساخته نيست.

به دنبال روح سالم نشاط فكرى و كارى به وجود مى‏آيد و هرگاه تفكر سالم شد، با نشاط شد، انوار ترقى و تمدن وجود انسان، زندگى، جامعه و... را نورافشانى مى‏كند و در سايه‏ى اين نورافشانى آن چه كه به زيان جوان كمال طلب است از آن حذر مى‏نمايد به عنوان مثال زرق وبرق‏هاى اطرافش چشم بصيرت او را كور نمى‏كند. غذاى مسموم و به ظاهر آراسته و فريبنده‏ى نشريات و جرايد او را نمى‏فريبد.

در يكى از پرتكل‏هاى حكماى يهود چنين آمده است: روزنامه نگارى يكى از منابع سرشار فرهنگى است ولى چون دولت ها نتوانسته‏اند از آن به طور شايسته استفاده كنند، سرانجام به دست ما افتاد و ما به وسيله‏ى آن افكار خود را در اذهان مردم توانستيم بگنجانيم.» ⁽³⁾ در جايى ديگر آمده: ما بايد عقيده‏ى (خداپرستى) را از اذهان مردم بيرون كرده و آن‏ها را به سوى اديت‏سوق دهيم. براى آن كه ملت‏هاى غير يهودى متوجه سياست پشت پرده‏ى ما نشوند بايد آن‏ها را به كارهاى صنعتى و تجارتى و... سرگرم كنيم تا به دشمن مشترك خود پى‏نبرند و نيز مى‏گويند: «سر منشا هر ارعاب و نگرانى ما هستيم.» ⁽⁴⁾

اگر تغذيه‏ى روح و فكر مسموم باشد خطرات جبران ناپذيرى را در پى خواهد داشت. در طول تاريخ همواره كسانى به ملت و ميهن خود خيانت كرده‏اند كه از تغذيه‏ى ناسالم برخوردار بوده و چشم بصيرتشان به روى حقايق بسته شده و ملت‏خود را قربانى هوس‏هاى زود گذر خود كرده‏اند و تمام افتخارات و فرهنگ غنى كشور خود را در زير خاك‏هاى جهالت و فرو مايگى پنهان كرده‏اند.

بنابر اين آن چه كه انسان را قوى، آزاد، مقتدر، مخترع، ... مى‏گرداند به بركت منبع تغذيه‏ى سالم واستاندارد مى‏باشد كه در عصر حاضر اين منبع تغذيه جز فرهنگ اسلامى چيز ديگرى نمى‏باشد. سفارش بزرگان همواره در جهت منافع انسان‏ها بوده و شايسته است جوانان عزيز توصيه‏ى بزرگان دينى و ملى را سر لوحه‏ى برنامه‏هاى خود قرار دهند. در اين رابطه امام راحل (قدس سره) مى‏فرمودند: «جوانان ذخاير فوق الارضى ما هستند و توصيه مى‏كردند: «راه اصلاح يك (ملت) مملكت، فرهنگ آن مملكت است. اصلاح بايد از فرهنگ شروع شود...» بنابراين يك ضرورت احساس مى‏شود كه جوانان وطن خود را در برابر تهاجم فرهنگى، با فرهنگ غنى اسلامى و اكسينه نمايند. چرا كه در عصر حاضر نه «ايسم‏ها و نيسم‏ها» نتوانستند راه نجات به سوى بشر باز كنند و نه آخرين راه كار (پست مدرنيسم) توانسته است كارى بكند. امروز تمام آگاهان جهان چشم اميد به سوى اسلام دوخته‏اند نيروى مذهب نيرويى است كه هيچ جايگزين ندارد به ويژه مكتب اسلام.

(هيتلر) معتقد است: اصول مذهب و معتقدات ملى اگر سست‏باشند بدون آن كه عقيده‏اى معادل آن در جايش قرار دهند، با از دست رفتن عقايد مذهبى، تزلزل خاطر جاى آرامش و ايمان را گرفته و پايه‏هاى زندگى اجتماعى را متزلزل مى‏سازد. عقايد مذهبى داراى امتيازاتى است كه آدمى را از بسيارى از آلودگى‏ها جدا نگاه مى‏دارد. ايمان يك آلت نيرومندى است كه گره‏ها را مى‏شكافد و راه شناخت مفاهيم فلسفى را باز مى‏كند» ⁽⁵⁾ «فاعتبروا يا اولى الابصار.»

بهترين و اولين و آخرين راهكار را اسلام براى انسان‏ها به ارمغان آورده است. هرگاه مسلمان‏ها به دستورات نجات بخش اسلام عامل باشند روى سعادت را خواهند ديد. امروز مى‏بينيم جهان غرب يا اروپا با آن همه پيشرفت علمى و تكنولوژى در مورد امنيت روانى و آرامش نسبى جامعه‏ى خود درمانده هستند، هر چند كه ادعاى مدافع حقوق بشر بودن هم دارند و به ظاهر كارهايى را به نفع بشر انجام مى‏دهند، اما اين بشر را خدا خلق كرده او بهتر مى‏داند حقوق بشر چه چيز است و چگونه بايد براى بشر قانون زندگى تنظيم كند نه غرب. در يكى از نشريات آمده بود، وزير وقت‏سوئد گفته بود: ما بيست‏سال پيش طبق نظريه‏ى (فرويد) يك اشتباهى را انجام داديم حالا بايد چهل سال كار كنيم تا بتوانيم آثار آن اشتباه را جبران كنيم.

امروز آن چه كه غرب و شرق را آزار مى‏دهد به ويژه غربيان را، بحران معنويت است كه از درون تهى شده‏اند و آن چه كه به عنوان ثبات نسبى در كشورهاى اسلامى به چشم مى‏خورد در سايه‏ى معنويت است ولو كم‏رنگ. امام صادق ( عليه السلام) مى‏فرمايد: «نفس خويشتن را با خواهش‏هاى گوناگون آزاد مگذار زيرا همان تمايلات آزاد و ناروا باعث‏سقوط و هلاكش خواهد شد.» ⁽⁶⁾

انرژى حاصل از معنويت نيرويى است كه هيچ گاه رو به تحليل نمى‏رود و كاستى ندارد، مگر آن كه مستمر نباشد. در جهان امروز با توجه به پيشرفت عظيم علمى و صنعتى و...، آن چه كه انسان‏ها را به عزت و بزرگ منشى دعوت مى‏كند و مايه‏ى آرامش خاطر آن‏هاست، مذهب است كه عامل حركت‏به سوى مبدا و خالق هستى است.

در خود امريكا تعداد كثيرى بودايى و هندو به تجديد حيات معنوى پرداختند و... كه همه‏ى اين‏ها براى غرب خطرآفرين و نگران كننده است و يا سياهان امريكا كه مسلمان هستند، اقدامات مذهبى آنان براى غرب مايه‏ى دردسر است. نيروى معنوى با هر عنوان كه باشد، عامل حركت در جهت منافع ملت‏هاست و مايه‏ى بيدارى و نجات آن‏هاست و حتى به عنوان هويت ملت‏ها شناخته شده است.

(ساموئل هانينگتون) نظريه‏پرداز معروف امريكايى معقتد است: «كه در بسيارى از نقاط جهان (مذهب) آن هم به صورت جنبش‏هاى بنيادگرا لقب گرفته و در جهت پر كردن خلا هويت‏حركت كرده است.» ⁽⁷⁾

همين معنويت‏بود كه جوانان برومند ايرانى را به جبهه‏هاى حق عليه باطل كشاند و مايه‏ى شگفتى جهانيان شد. (عدنان خيرالله) از فرماندهان بزرگ عراقى گفته بود: «ما اگر چنين ارتشى داشتيم دنيا را فتح مى‏كرديم‏» . بعد از پايان جنگ عده‏اى در امريكا جلسه گرفتند و بحث‏سر اين بود كه مساله‏ى بين ما و ايرانيان، مساله‏ى توازن قوا نيست، آن چه بين ما مطرح است مساله‏ى معاد است كه براى مردم ايران اين مساله حل شده ولى براى سربازان ما حل نشده و لذا از مرگ مى‏ترسند و استقامت جدى نمى‏كنند و پس از آن به اين فكر افتادند كه چاره‏اى بيانديشند كه اين عامل حركت از جوانان ايرانى گرفته بشود... و بعد از آن مى‏بينم هجمه‏ى دشمن در قالب تهاجم فرهنگى شدت يافته است (من آن‏چه شرط بلاغ است‏با تو مى‏گويم) .

محور دوم - آسيب‏شناسى در ابعاد گوناگون

در مسير حركت از اقيانوس هستى علاوه بر داشتن معلومات و ابزار و اسباب مورد نياز در مسير مورد نظر، شناسايى مسير و مشكلات و موانع موجود و يا احتمالى نيز يكى از اركان مهم اين سفر است. آسيب‏شناسى در هر مقطع و هر زمينه كمك‏هاى مؤثرى در جهت پيشبرد اهداف به انسان مى‏كند، به ويژه هنگام عبور از مسيرى كه ناشناخته و يا صعب العبور باشد.

آسيب‏شناسى درصد شكست‏يا موفقيت را رقم مى‏زند. بنابراين در عصر حاضر براى انجام هر پروژه يا مديريت و مسؤوليت‏يا پست‏هاى كليدى، ابتدا به شناسايى و كارشناسى در آن زمينه مى‏پردازند تا در محاسبات و برنامه‏ريزى‏ها و حتى در تصميم‏گيرى‏ها امداد گر آن‏ها باشد، تا بدين وسيله از ضرر و زيان احتمالى جلوگيرى كرده باشند. بنابراين بر جوانان عظيم الشان مسلمان ايران لازم است كه در جهت رشد و تعالى و نيل به اهداف بزرگ خود در حوزه‏ى مسؤوليت علاوه بر علم و آگاهى كسب مهارت‏هاى مورد نياز به سلاح آسيب‏شناسى نيز مسلح باشند و بدين طريق راه رسيدن به امنيت و آرامش روانى جامعه را هموار نمايند.

اول بايد تعريفى از (آسيب) را بدانيم تا بتوانيم محدوده‏ى آن را معين و مشخص نماييم.

آن‏چه كه از آسيب در لغت نامه تعريف شده بدين ترتيب است (آزار، گزند، درد، رنج، صدمه...) . بر اساس اين تعاريف هر چيزى كه مانع حركت و موفقيت انسان باشد، بايد در جهت رفع و دفع آن كوشيد. چه بسا خواسته‏هاى غير معقول و هوس‏هاى زودگذر نيز آسيب به شمار مى‏آيد. بر انسان‏هاى فرهيخته لازم است كه با درايت و تدبر در امور بهترين و مطمئن‏ترين آن‏ها را انتخاب نمايند.

مولاى متقيان مى‏فرمايد: «چه بسا لذت كوتاه و شهوت زود گذر غصه‏هاى درازى به دنبال مى‏آورد و اندوه فراوان در بردارد» ⁽⁸⁾ و نيز فرمودند: «كسى كه عارف به مقتضيات زمان است و از دگرگونى‏هاى پى‏گيرش آگاهى دارد، شايسته است هرگز خويشتن را از تحولات و تغييرات اجتناب ناپذيرش در امان نداند.» ⁽⁹⁾

با توجه به فرمايش گوهر بار امام (قدس سره) بايد كوشيد تا خطرات و آسيب‏ها به حداقل برسد و تلفات كمتر باشد.

امروز آن‏چه كه به نام (تهاجم فرهنگى) در تمام كشورها به ويژه در كشورهاى اسلامى قربانى مى‏گيرد و مايه‏ى دردسر و ننگ جامعه‏ى اسلامى شده، ناشى از عدم آسيب‏شناسى در آن جوامع و ملت‏ها بوده است و مايه‏ى شگفتى و تاسف است كه با وجود حد و مرز جغرافيايى براى كشورها، جهت‏حفظ و حرمت و حاكميت كشورها، متاسفانه در مقابل تهاجم فرهنگى هيچ حد و حدود مرزى قايل نشده‏اند و عواملى چون ماهواره‏ها و امثال ذلك بدون حساب و كتاب و هيچ محدوديتى در اختيار مردم به ويژه جوانان گذاشته شده است. خسارت‏هاى قابل ملاحظه‏اى به كشورها تحميل شده است. آيا خود مردم مقصر هستند يا صادر كنندگان آن برنامه‏ها؟ ؟

امير مؤمنان مى‏فرمايند: «هر كس به شرايط و لوازم حريت عمل كند شايسته آن است و هر كس در انجام وظايف و مقررات آزاد كوتاهى نمايد، به ذلت و بردگى بر مى‏گردد.» ⁽¹⁰⁾

هر جوان مسلمان بايد خود به فكر سلامتى خود باشد كه اين سلامتى فردى (مراعات بهداشت فردى) قطعا به جامعه نيز انتقال پيدا خواهد كرد. هرگاه جوانى كه مى‏بايست مخترع و مكتشف مى‏شد، در اثر عدم توجه و آگاهى به جايگاه والاى خود، خود نيز با دشمن قسم خورده براى سرنگونى خويشتن همكارى نمايد، در اين صورت اميدها به ياس و آمال و آرمان‏ها بر باد رفته محسوب مى‏گردد.

بعد از پيروزى انقلاب اسلامى به دست توانمند مردم بزرگ ايران كه جوانان در آن سهم بسزايى داشتند و دارند براى حفظ اين حركت عظيم و اين سنگر فتح شده مى‏بايست هيچ وقت از دشمنان دين و آيين غافل نبود. دشمنى كه دين و مكتب آن را بر زمين كوبيده، هيچ وقت‏با دين سرسازش نخواهد داشت.

امام محمد تقى ( عليه السلام) مى‏فرمايد: «كسى كه به سخن گوينده‏اى گوش فرا دهد با اين عمل وى را بندگى كرده است. اگر گوينده‏ى سخن از خدا مى‏گويد او خدا را بندگى كرده و اگر ناطق از زبان شيطان و افكار شيطانى سخن مى‏گويد، شيطان را بندگى نموده است.» ⁽¹¹⁾ جوان ايرانى نبايد از اين مساله غافل باشد كه اين همه برنامه‏هاى گوناگون و فريبنده در قالب فيلم، ماهواره، سى‏دى، بازى‏هاى كامپيوترى و امثال آن‏ها همه بسان بمب شيميايى عمل مى‏كند. هم چنان كه در جبهه‏هاى حق هرگاه دشمن درمانده از پيروزى و غلبه‏ى سپاه اسلام مى‏شد به بمب شيميايى پناه مى‏برد تا جلوى حركت‏سريع را بگيرد. در زمينه‏ى استحاله‏ى فرهنگى نيز دست‏به چنين اقدامى زده است.

على ( عليه السلام) مى‏فرمايد: «كسى كه تو را به مطالب باطل خشنود سازد و به بازى و سخنان غير واقعى گول بزند او حقايق را از تو پنهان داشته و درباره‏ات خيانت كرده است.» ⁽¹²⁾

چه زيبا فرموده امام (قدس سره) : اگر همان‏ها كه در قالب دوست‏با ما سخن مى‏گويند و براى جوانان ما دلسوزى مى‏كنند و مى‏خواهند جوانان ايرانى در كمال خوب و خوشى و با نشاط به سرببرنند، چرا راز و رمز تكنولوژى پيشرفته‏ى خود را در اختيار جوانان مقتدر ايرانى قرار نمى‏دهند و تنها از اين دلسوزى فريبنده بازى‏هاى كامپيوترى كذايى و مجلات و نشريات منحرف كننده وباز دارنده از فعاليت و... نصيب جوانان ايران شده است.

اسلام به ما اجازه نمى‏دهد آلت دست اجانب قرار بگيريم و زنجير ذلت را خود به دست و پاى خود بزنيم. شعار هميشه جاويد امام حسين ( عليه السلام) «هيهات منا الذلة‏» تكليف ما را روشن و معين كرده است.

امروز ترويج مصرف گرايى، تجمل گرايى، دل مشغولى و ترويج آن چيزى كه دشمنان دين براى انحراف جوانان اسلام تدارك ديده‏اند همكارى با كسانى است كه خواهان ايرانى عقب مانده و وابسته و شكست‏خورده هستند.

قرآن كريم مى‏فرمايد: «انما ينهيكم‏الله الذين قاتلوكم في الدين‏» ; «و شما را از دوستى كسانى نهى مى‏كند كه در دين با شما قتال كرده‏اند و بلكه ما را دعوت به جهاد با آن‏ها مى‏كنند» .

«واعدوا لهم ما استطعتم من قوة‏» ; «شما (اى مؤمنان) در مقام مبارزه با آن كافران خود را مهيا كنيد» . تا آن حد كه بتوانيد: «ومن رباط الخيل ترهبون به...» ; «از آذوقه و تسليحات و آلات جنگ و اسبان سوارى براى تهديد و تخويف دشمنان خدا و دشمنان خودتان كاملا فراهم سازيد و بر قوم ديگرى كه شما بر دشمن آنان مطلع نيستيد (مراد منافقانند كه ظاهرا مسلم وباطنا كافرند) و خدا به مكر و دشمن آن‏ها آگاه است، نيز مهيا باشيد و آن‏چه در راه خدا (واحياى دين خدا) صرف مى‏كنيد خدا تمام به شما عوض خواهد داد و هرگز به شما ستم نخواهد شد.» ⁽¹³⁾

با توجه به محتواى آيه‏ى شريفه امكانات دفاعى امروز بايد اعم از فراگيرى علوم جديد و فن آورى‏هاى جديد و پيشرفته باشد به طورى كه به قول قرآن، دشمنان در هراس بوده و آرامش خود را از دست‏بدهند نه اين كه آن‏ها كارى بكنند كه از جانب ما مطمئن باشند كه هيچ تعرض و خطرى از جانب ما آن‏ها را تهديد نمى‏كند و نخواهد كرد.

دوستى تعريف مى‏كرد، يكى از اقوام ما كه به آلمان سفر كرده بود و در آن جا براى خريد برخى لوازم آرايشى كه در ايران براى آن‏ها تبليغ مى‏شود، رفته بود و در كمال ناباورى با كمياب يا نايابى آن لوازم روبه رو شده بود و آن چه باعث تعجب ايشان شده بود اين مساله بوده كه زنان آلمانى به اندازه‏ى زنان ايرانى توجه به آرايش كردن نداشتند و بلكه اغلب داراى مدارج و مدارك علمى بالايى بودند و همين امر باعث‏شده بود كه آن خانم روشن فكر به فريب كارى كسانى كه با روانه كردن سيل كالاهاى مصرفى و تجملى و مشغول كردن مردم ايران به ويژه جوانان پى ببرد و نه تنها ديگر به دنبال لوازم كذايى نبوده بلكه خود و خانواده‏اش تشويق به فراگيرى زبان (خارجى) جهت‏بالا بردن سطح علمى خودشان شده‏اند.

راه مقابله در پى آسيب‏شناسى

يكى از راه‏هاى مقابله با خطرات و خسارات وارده از سوى دشمن مقابله به مثل و بلكه بالاتر از آن است‏به عنوان مثال توليد بهتر و انبوه داخلى و ترويج آن (تا بدين وسيله جايگاه كالاهاى خارجى مخدوش گردد) و مصرف بهينه و بجا و احياى ارزش‏هاى اسلامى و جبران مافات.

خبرنگار راديو و تلويزيون آلمان غربى در مصاحبه‏اى از امام راحل ( رحمه الله) پرسيد: در اروپا تحركى جديد به چشم مى‏خورد كه يك تحرك مذهبى است كه قبل از اين آن تحرك وجود نداشته. اين تحرك را چگونه ارزيابى مى‏كند؟ امام فرمودند: «آن تحرك مذهبى از اين است كه مردم از پيشروى مادى سرخورده‏اند و ديده‏اند كه تمام اين پيشرفت‏هايى كه شده چيزى نيست كه براى بشر آرامش بياورد، بلكه بيشتر زندگى آن‏ها را تباه كرده است، آن چيزى كه آرامش مى‏آورد مذهب است. در امور مادى اين آرامش نيست‏» .

تمايل به دنيا گرايى در هر قالبى كه باشد، آفت زندگى سالم و توام با آرامش واقعى است. در روايات اسلامى نيز بدان اشاره شده كه حب دنيا سردسته‏ى همه‏ى خطاهاست. هنگامى كه خود خواهى، رفاه‏طلبى و بى دردى در ميان ملتى حاكم شد، ايثار و مهربانى و گذشت و همدلى، تعاون و صفا و صميميت فدا مى‏شوند و در پى كم رنگ شدن ارزش‏هاى واقعى اركان وحدت و انسجام به سستى مى‏گرايد و راه را براى ورود دشمن قسم خورده هموار مى‏نمايد. اين در حالى است كه دشمنان ما هيچ گاه از ياد ما غافل نبوده و در پشت پرده‏ى سياست دست‏يكديگر را به گرمى مى‏فشارند. در دنياى مترقى و مدعى تمدن آن چه برايش بهايى قايل نيستند جان و مقام انسان‏هاست و تنها از انسان‏ها به عنوان ابزار ترقى استفاده مى‏كنند، توليد بيشتر و مصرف بيشتر! ! در يك چنين موقعيتى تنها راه نجات و دست‏يابى به پيروزى تمسك به قرآن شريف است كه بهترين و آسان‏ترين خط مشى زندگى را به انسان آموخته و سعادت واقعى آنان را نيز تضمين كرده است. هرگاه جوان مسلمان به آسيب‏شناسى قرآن كريم توجه داشته باشد و فراز و نشيب‏ها را بشناسد مطمئنا در زندگى دچار اشتباه و خسران نخواهد شد. قرآن مى‏فرمايد: «يا ايها الذين امنوا لا تتخذوا الكافرين اولياء من دون المؤمنين اتريدون ان تجعلوا لله عليكم سلطانا مبينا» ; ⁽¹⁴⁾ «اى اهل ايمان مبادا كافران را به دوستى گرفته و مؤمنان را رها كنيد آيا مى‏خواهيد خدا را بر (عقاب و عصيان) خود حجتى آشكار گردانيد» . در آيه‏ى ديگر چنين هشدار مى‏دهد: «يا ايها الذين امنوا لا تتخذوا اليهود والنصارى اولياء بعضهم اولياء بعض...» ; «اى اهل ايمان يهود و نصارى را كه دشمن اسلامند به دوستى مگيريد آنان بعضى دوست‏دار بعضى ديگرند و هر كه از شما مؤمنان با آن‏ها دوستى كند (در كفر و ستمگرى) به حقيقت از آن‏ها خواهد بود و همانا خدا ستمكاران را هدايت نخواهد نمود.» ⁽¹⁵⁾

اين هشدارهاى بزرگ قرآن آن هم در سوره‏ى مائده كه جز آخرين دستورات الهى مى‏باشد، دليل واضح و مهمى در جهت دورى از دشمنان شناخته شده و بى رحم اسلام است كه در عصر حاضر ما به وضوح ستمگرى آنان را در حق همه‏ى ملت‏ها مى‏بينيم. يهود (صهيونيسم) امروز هم اقتصاد و هم فرهنگ و هم سياست كلى جهان را مى‏گرداند و شخصيت انسانى ملت‏ها را به تسخير گرفته و به هيچ اخطارى و نصيبى اعتنا نمى‏كند. قرآن در اين زمينه مى‏فرمايد: «يا ايها الذين امنوا لا تتخذوا الذين اتخذوا دينكم هزوا ولعبا» ; ⁽¹⁶⁾ «اى اهل ايمان با آن گروه از اهل كتاب و كافران كه دين شما را به فسوس و بازيچه گرفتند دوستى مكنيد (و از آنان نترسيد)، از خدا بترسيد اگر به او ايمان آورده‏ايد.» امروز سردمداران كفر در اسراييل تمام سران جهان را به مسخره گرفته‏اند و به هيچ اصولى پايبند نيستند.

اين آيه‏ى شريفه تمام راه‏هاى بهانه را براى مسلمين مى‏بندد كه ديگر به فكر هيچ گونه رابطه، اعم از تجارى و سياسى و غيره با كسانى كه دشمنى تمام عيار با مسلمين دارند بيافتند، مى‏فرمايد: «لتجدن اشد الناس عداوة للذين امنوا اليهود والذين اشركوا...» ; ⁽¹⁷⁾ «همانا محققا دشمن‏ترين مردم نسبت‏به مسلمانان، يهود و مشركان را خواهى يافت و با محبت‏تر از همه كس با اهل ايمان آنان را كه گويند ما نصرانى هستيم، اين دوستى نصارى نسبت‏به مسلمين بدين سبب است كه برخى از آن‏ها دانشمند و پارسا هستند و آن‏ها تكبر و گردن‏كشى بر حكم خدا نمى‏كنند.» خداوند در اين آيه‏ى شريفه تكليف همه‏ى اهل ايمان را روشن كرده و خوبان آن‏ها را نيز استثنا فرموده است. ديگر با اين لحن بلند در قرآن آيه‏اى پيدا نمى‏شود كه به مسلمان‏ها هشدار جدى بدهد كه با يهود (صهيونيسم امروز) بخواهند تحت هر عنوان و يا بهانه‏اى راه مسالمت‏آميز پيش بگيرند. قرآن شريف در آيه‏اى ديگر راه احتمال شبه را نيز بسته مى‏فرمايد: «لن ترضى عنك اليهود و لاالنصارى حتى تتبع ملتهم...» ⁽¹⁸⁾ ; «هرگز يهوديان و نصارى از تو راضى و خشنود نخواهد شد مگر آن كه پيروى از آيين آن‏ها كنى.» به اين معنا كه اگر امروز كسانى بخواهند از راه تساهل و تسامح حق سكوت به آن‏ها بدهند كه دست از سر ما بردارند چنين نخواهد شد. (لن) در زبان عربى براى نفى ابد است. هرگز تحت هيچ شرايطى آن‏ها با ما ميانه‏ى خوبى نخواهند داشت، كه قرآن شريف آسيب‏شناسى كرده و راه‏هاى مقابله را به ما ياد داده كه اگر سر لوحه‏ى زندگى خود قرار دهيم هيچ خفت و ذلتى ما را تهديد نخواهد كرد و اگر نه هر آن چه بر سر ساير ملت‏ها آمده بر سر ما نيز خواهد آمد.

پى‏نوشت‏ها:

1. عبس / 24.

2. تفسير نمونه ذيل آيه‏ى فوق.

3. دنيا ملعبه‏ى دست‏يهود، آية الله محمد شيرازى ( رحمه الله)، ص 144.

4. دنيا ملعبه‏ى دست‏يهود، آية الله محمد شيرازى ( رحمه الله)، ص 150.

5. ادلف هيلتر، نبرد من، ج 1، ص 270.

6. حديث تربيت جوان، از سخنان ائمه ( عليهم السلام)، ص 67.

7. مجموع مقالات، سالگرد بزرگداشت امام (قدس سره)، ج 3، ص 450.

8. حديث جوان، سابق، ص 63.

9. حديث جوان، سابق، ص 104.

10. حديث جوان، سابق، ص 129.

11. حديث جوان، سابق، ص 135.

12. حديث جوان، سابق، ص 135.

13. انفال / 60.

14. نساء / 144.

15. مائده / 51.

16. مائده / 57.

17. مائده / 81.

18. بقره / 120.