بامبوبامبو
كه در زبان
فارسي به ني
خيزران شهرت
دارد گياهي
است كه در
دامنه كوه ها
و تپه هايي كه
داراي رطوبت 65
تا 90 درصد
باشد روئيده
يا كشت ميشود .
ميزان رطوبت
، حرارت
موجود در
منطقه و نوع
خاك تعيين
كننده كيفيت
و مرغوبيت
بامبو بوده و
هر چه ميزان
رطوبت و
حرارت بيشتر
باشد كيفيت
محصول نيز
بهتر خواهد
بود . گياه
بامبو كه
تاكنون بيش
از 662 نوع آن
شناخته شده
داراي قطر و
ضخامت هاي
متفاوت است و
در حال حاضر
بهترين نوع
بامبو در
ژاپن ، چين و
بطور كلي
كشورهاي شرق
آسيا و هند
روئيده و كشت
ميشود و در
ايران
ميتوان
ليالستان
لاهيجان علي
آباد ( در
فاصله سخت سر
و تنكابن )
قاسم آباد در
رودسر و
تقريباً
بيشتر نقاط
شمال كشور را
در زمرد
مساعد ترين
مناطق رويش
بامبو بحساب
آورد . در اين
مناطق بيشه
هاي كوچكي
وجود دارد كه
در فصل پائيز
و اوايل
زمستان يعني
هنگام بريدن
و قطع ساقه
هاي بامبو از
هر يك بين 50
الي 200 شاخه ني
بدست مي آيد. بامبو
از چهار قسمت
سطح داخلي (داراي
پوشش نرم ) ،
ديافراگم (
متصل كننده
بخش هاي ساقه
به يكديگر)
ميباشد و
پوشش رويه كه
بسيار سخت و
ديرشكن است
تشكيل شده و
ديافراگم
كاملاً
فشرده بوده و
آب در آن نفوذ
نمي كند. بامبو
معمولاً به
رنگهاي
مختلفي
مانند سبز ،
مشكي ،
متمايل به
قهوه اي ،
عنابي ، و زرد
مايل به كرم
ديده ميشود و
اگر چه
ميتوان
مصارف زيادي
بر آن قائل شد
ولي بطور كلي
موارد
مصرفيش
بيشتر محدود
ميشود به : 1
–
استفاده از
آن براي
تغذيه 2
–
بهره برداري
به منظور
تهيه كاغذ و
اشياء مختلف
چوبي و ساير
معارف صنعتي . 3
–
كاشت در
اطراف باغها
و مزارع جهت
حفاظت محل . گياه
بامبو محتوي
مقدار
فراواني
سلولز است كه
ميتواند
براي تهيه
كاغذ و
همچنين
ابريشم
مصنوعي مورد
استفاده
قرار گيرد. در
ايران كشت
بامبو هنوز
رواج چنداني
ندارد و
صرفنظر از
بخشهاي
كوچكي در
شمال كشور كه
در آنها
مقدار
محدودي
بامبو كشت
ميشود
صنعتگران
ساير نقاط از
بامبوهاي
خودرويي كه
در اكثر
شهرهاي
شمالي و
بويژه منطقه
ليالستان
لاهيجان
وجود دارد،
استفاده
ميكنند. استفاده
از بامبو جهت
توليد
محصولات
مختلف
تقريباً از
زمان كشت چاي
در ايران ،
رواج يافت
چرا كه بامبو
بعنوان
حفاظت محل
چايكاري
بكار گرفته
شد و
صنعتگران
همزمان با
بهره برداري
چايكاران از
مزارع چاي به
موارد
استفاده
متعدد آن
براي ساخت
فرآوردههاي
گوناگون پي
بردند و ساخت
محصولات
بامبو در
گيلان
متداول
گرديد. هم
اكنون استاد
كاران جواني
كه اكثراً
نيز
برخوردار از
مهارت و
كارآيي كافي
هستند به كار
در اين رشته
اشتغال
دارند و
مهمترين
مركز توليد
محصولات
بامبو
لبالستان
لاهيجان
ميباشد. از
بامبو
محصولاتي
نظير شكلات
خوري، ميوه
خوري،
لوستر،
كلاهك
آباژور، جاي
نان، صندلي و
انواع ديگر
وسايل مصرفي
در اندازههاي
مختلف توليد
ميگردد. براي
تهيه يك ظرف
بامبو ابتدا
نئي را كه
قبلاً در
انبار گذشته
شده و خشك شده
است با اره
نجاري و به
قطعات 80 الي 100
سانتي متري
در ميآورند و
لبه اين
نوارها را با
وسيلهاي كه
در اصطلاح
محلي «ماشين»
ناميده
ميشود به عرض
مساوي در ميآورند
و پس از زنده
كردن آماده
بافت
مينمايند.
كار بافت
معمولاً بر
روي ميزي كه
روي آن چند
دايره به
اندازه كف و
ته ظرفي كه
ميخواهند
ببافند قرار
دارد انجام
ميشود.
صنعتگران
ابتدا دايره
كف ظروف را
تهيه و سپس
بدنه آنرا ميبافند.
گاهي نيز
براي وصل
كردن برخي از
قطعات به
يكديگر از
مفتولهاي
سيمي بسيار
نازك
استفاده
كرده و با
انبردست
معمولي آنها
را به هم ميپيچانند
و در انتهاي
كار، تمامي
اطراف ني را
كه معمولاً
بزرگ و كوچك
است با قيچي
مخصوص كه به
شكل قيچي
باغباني
است، برش ميدهند
تا نيها يك
اندازه شود و
محصول شكل
يكنواختي
پيدا كند. يك
محصول از نوع
مرغوب بايد
داراي ويژگيهاي
زير باشد: -
رنگ آن
طلايي متمايل
به سفيد باشد. قابل
ذكر است كه
بامبوئي كه
رنگ آن سبز
باشد نشان
دهنده خشك
نبودن آن
بوده و
احتمالاً
سياه ميشود. -
شبكههايي
كه بعد از
بافت ايجاد
ميشود بايد
منظم و يك
اندازه باشد. -
مفتولي
كه براي وصل
كردن بعضي از
قسمتهاي
بامبو از آن
استفاده
ميشود بايد
بسيار ظريف
بوده و دقت
كافي در
پيچاندن آن
بكار رود. -
از
آنجا كه برخي
از ظروف
بامبو رنگي
هستند
مسلماً در
انتخاب نوع
رنگ و نحوه
بكار گرفتن
آن بايد دقت
كافي بعمل
آيد. -
|