مروار بافي

منبع : سازمان صنايع دستي ايران

مروار بافي يكي از رشته هاي صنايع دستي است كه طي چند سال اخير در استان گيلان رواج يافته است .

مروار يك نوع چوب تركه يي است كه از اطراف يك نوع چوب تركه يي است كه از اطراف تهران ، كرج ، سولقان بهار همدان ،‌ملاير و مراغه تهيه ميشود.

البته تهيه ي آن در مناطق ديگر نيز امكان پذير بوده و حتي در مناطق ديگر نيز امكان پذير بوده و حتي در مناطق جنوبي كشور ( از جمله خوزستان ) نيز احتمالاً توليد آن رواج دارد.

مروار بافي پس از تهيه ي تركه از مناطق فوق آن را انبار نموده و به تدريج پس از گرفتن زوائد آن ، تركه ها را از طول به سه يا چهار قسمت تقسيم نموده و آن ها را در پاتيل هاي مخصوصي با آب مي جوشانند و لايه رويي آن را مي گيرند و پس از خشك شده جهت بافتن از آنها استفاده مي كنند.

مروار داراي ويژگي هاي خاص خود مي باشد. رنگ آن زرد است و وقتي روغن جلا مي خورد به رنگ طلايي در مي آيد.

لازم به توضيح است كه نوع نامرغوب آن بيشتر به رنگ سياه و سبز مي باشد.

پس از بافتن مروار بايد آنرا نزديك به 48 ساعت در معرض آفتاب بگذارند و اين كار بدين جهت انجام مي گيرد كه بر اثر تابش نور آفتاب به تركه هاي مروار ، رنگ طلايي در آيد.

محصولاتي كه مروار با فان توليد مي كنند عبارت است از :

سبد گرد كوچك و بزرگ – سبد بيضي كوچك و بزرگ – سبد قايقي كوچك و بزرگ – كاسه در اندازه هاي مختلف – سبد كشكولي – سبد جاي ميوه – سبد پنجره اي – ساك پيك نيك – سبد دو طبقه – سبد سه طبقه – جاي لباس – جاي بچه – جاي روزنامه – انواع لوستر – انواع شكلات خوري – جاي سوزن و نخ – جاي تخم مرغي – ميز و صندلي و مبل و محصولات متنوع ديگر.

در مروار بافي علاوه بر تركه هاي مروار از مواد ديگري مانند تخته ي سه لائي انواع ميخ ، روغن جلا و مفتول هاي سيمي نيز استفاده مي شود و ابزار آلات توليد مروار عبارت است از اره ، رنده ، چكش ، انبردست ، گازانبر و قيچي باغباني .

مركز اصلي فعاليت دست اندر كاران اين صنعت اطراف آستانه اي اشرفيه و مخصوصاً قريه ي « كورگا»‌ مي باشد. و بطور پراكنده در مناطق ديگر استان گيلان از جمله اطراف بندر كشاشهر و در صيقلان بازار جمعه نيز ديده مي شود.

شيوه ي كار مروار بافان شبيه بافت شعاعي بامبو است ، به اين طريق كه بافندگان ابتدا تركه هاي درخت را كه ماده ي اوليه ي مورد مصرفشان است انتخاب و آن تعداد از تركه هايي را كه قابليت تقسيم شدن به دو ، سه يا چهار قسمت را دارند،‌برش طولي داده و سپس از نظر اندازه به طول هاي مورد نياز در آورده و در آب مي خيسانند تا انعطاف پذير و قابل استفاده شود.

در مرحله ي بافت ، تعداد چهار عدد از تركه ها در كنار يكديگر قرار گرفته و تعداد چهار يا پنج تركه ي ديگر بصورت متقاطع روي آنها قرار مي گيرد تا تشكيل يك ستاره ي هشت پر را بدهد آنگاه به وسيله ي تركه هاي باريك تري مهار شده و بافنده با تركه هاي نازك عمل بافت را به شيوه ي يكي از زير ، يكي از رو آغاز نموده و تركه ها را بطور يكي در ميان از لابلاي تركه هايي كه قبلاً بطور متقاطع روي يكديگر قرار گرفته عبور مي دهد و اينكار را تا تكميل قسمت كف شيئي كه توليد آن مورد نظر است تعقيب مي كند.

بعد از پايان كار بافت قسمت كف ، در محلي كه قرار است از آنجا به لبه ي كار بافته شود عموماً‌ صنعتگران به بافت حالت مارپيچي داده و كار را به شيوه ي قبلي ادامه ميدهند و انتهاي كار را نيز بصورت مارپيچ درآورده و سرتكه ها را به داخل قسمت مارپيچ خم ميكنند.

بخشي از محصولات توليدي مروار بافان در مناطق توليد و نيز ساير قسمتهاي استان گيلان و مخصوصاً به مسافران فروخته ميشود و بخش ديگري از فرآورده ها نيز توسط فروشگاهها و واسطه ها در ديگر نقاط كشور عرضه و بفروش مي رسد.

سازمان صنايع دستي ايران همه ساله قسمتي از توليدات مروار بافان را خريداري و در مراكز فروش سازمان در سراسر كشور به علاقمندان اينگونه توليدات عرضه مي نمايد