احكام روزه روزه آنست كه انسان براي
انجام فرمان خدا و به قصد قربت از
اذان صبح تا مغرب شرعي از چيزهايي
كه روزه را باطل ميكند خودداري
نمايد. روزه با شرايط زير بر افراد واجب
ميگردد: 1- بالغ باشد 2- عاقل باشد 3- برايش
ضرر نداشته باشد 4- بيهوش نباشد 5- مسافر
نباشد... و موارد ديگر (به رساله مراجعه
شود) مبطلات روزه نه چيز روزه را باطل ميكند كه
برخي از آنها عبارتند از: 1- خوردن و آشاميدن اگر روزه دار عمداً چيزي را
بخورد يا بياشامد روزهاش باطل ميگردد
چه خوردن و آشاميدن آن چيز معمول
باشد (مانند نان و آب) و چه معمول
نباشد (مانند خاك و برگ) اگر چه كم يا
زياد باشد روزه را باطل ميكند و در
صورتي كه سهواً چيزي بخورد يا
بياشامد روزهاش باطل نميگردد ولي
اگر متوجه شد بايد فوراً خودداري نموده
و در صورتي كه چيزي در دهان دارد
خارج نمايد. 2- دروغ بستن به خدا و پيامبر (ص)
اگر روزه دار به گفتن يا به
نوشتن يا به اشاره و مانند اينها به
خدا و پيامبر (ص) و به ائمه اطهار و
حضرت زهرا (س) عمداً نسبت دروغ بدهد
اگر چه فوراً بگويد دروغ گفته يا توبه
كند، روزه او باطل است و در صورتي كه
در مورد خبري شك دارد كه از پيامبر (ص)
يا ائمه (ع) صادر شده يا نه، اگر از
قول گوينده يا كتابي كه در آن ديده
نقل كند اشكال ندارد. 3- رسانيدن گرد و غبار به حلق رسانيدن عمدي گرد و غبار به
حلق روزه را باطل مينمايد، چه
غبار چيزي باشد كه خوردن آن حلال
است (مانند آرد) و يا غبار چيزي باشد كه
خوردن آن حرام است (مانند خاك)
بلكه احتياطاً روزه دار بايد از گرد و
غبار غير غليظ و نيز دود سيگار و تنباكو و
مانند آنها اجتناب نمايد. 4- فرو بردن تمام سر در آب فرو بردن تمام سر عمداً در آب
روزه را باطل ميكند اگر چه باقي
بدن او از آب بيرون باشد ولي اگر نصف
سر را داخل آب كند و خارج نمايد و سپس
نصف ديگر سر را در آب فرو برد روزهاش
باطل نميشود. 5- قي كردن هرگاه روزه دار عمداً قي كند
اگر چه به واسطه بيماري و مانند آن
ناچار باشد، روزهاش باطل ميشود ولي
اگر سهواً يا بي اختيار قي كند اشكال
ندارد و بايد در اين صورت مراقبت كند
كه چيزي از آن به حلق برنگردد.
6- اماله كردن اماله كردن با چيزهاي روان
اگر چه از روي ناچاري و براي معالجه
باشد روزه را باطل ميكند ولي اگر
سهواً باشد باطل نميگردد، همچنين
استفاده از شيافهايي كه براي
معالجه است اشكالي ندارد. موارد ديگري نيز وجود دارد كه
اگر روزه دار انجام دهد روزهاش باطل
ميشود. (به رساله مراجعه شود) تذكر: الف - تزريق سرم مغذي و هر نوع
آمپولي كه بجاي غذا بكار ميرود روزه
را باطل ميكند بجز آمپولهاي دارويي
و بي حس كننده. ب - فرو بردن اخلاط سر و سينه
تا به فضاي دهان نرسيده اشكال
ندارد ولي اگر داخل فضاي دهان شود
نبايد آن را فرو ببرد. ج - چشيدن غذا در صورت ضرورت و
مانند آن اگر چيزي از آن به حلق
نرسد روزه را باطل نميكند. روزه
مسافر
الف: هرجا مسافر نمازش شكسته
است روزهاش را نيز نبايد بگيرد مگر در
بعضي موارد مانند آن كه بعد از ظهر در
ماه رمضان مسافرت كند. ب: مسافري كه بايد نمازش را
شكسته بخواند اگر روزه باشد و قبل از
ظهر سفر كند بايد روزهاش را افطار كند. ج: مسافر قبل از رسيدن به حد
ترخيص، جايز نيست روزهاش را باطل
نمايد(حد ترخّص يعني به حدي كه
عرفاً بگويند از شهر دور شده است) د: مسافر روزه دار كه پيش از
ظهر مسافرت ميكند وقتي ميتواند
افطار كند كه از حد ترخّص بگذرد و لازم
است كه چهار فرسخ شرعي (22 كيلومتر)
مسافت طي كند و آنگاه افطار كند، اما
پيش از رسيدن به حدّ ترخص اگر افطار
نمايد و يا كاري كند كه روزهاش باطل
شود بايد هم روزه را قضا كند هم
كفّاره بپردازد. هـ: مسافر اگر 10 روز قصد ماندن در
جايي داشته باشد بايد نماز و روزهاش
را كامل به جا آورد. و: اگر مسافر قبل از ظهر به وطن
خود يا بجايي كه قصد دارد ده روز در
آنجا بماند وارد شود و چيزي از مبطلات
روزه را بجا نياورده باشد بايد قصد
روزه نمايد و آن را تمام كند. اما اگر
كاري كه روزه را باطل ميكند انجام
داده باشد روزه آن روز بر او واجب
نيست. ز: مسافري كه سفر معصيت بكند و
يا شغلش ايجاب نمايد كه دائماً در حال
مسافرت باشد و نيز كسي كه نذر كند روز
معيني را روزه بگيرد اگر چه در مسافرت
باشد روزه گرفتنش صحيح است. روزه قضا اگر شخص در ماه مبارك رمضان
بعلت بيماري يا مسافرت و مانند آن
روزه نگيرد بايد قضاي آن را قبل از
ماه رمضان آينده بگيرد مگر در يك
صورت كه مريض باشد و مرض او تا ماه
رمضان سال بعد باقي باشد كه در اين
صورت بايد براي هر روز يك مد(كه حدود
10 سير است) طعام، يعني گندم يا جو و
مانند اينها به فقير بدهد و بايد قضاي
روزه را پس از بهبودي بعداً بجا آورد. فقير شرعي كسي است كه مخارج
سالانه خود و خانوادهاش را نداشته و
درآمد و وسيله بدست آوردن نيز نداشته
باشد. افرادي
كه روزه بر آنها واجب نيست
1- آنكه بواسطه پيري نميتواند
روزه بگيرد و يا براي او سخت بوده و
مشفت دارد. 2- اگر انسان مرضي دارد كه زياد
تشنه ميشود و نميتواند تشنگي را
تحمل كند. 3- مريضي كه روزه گرفتن براي
او ضرر دارد. 4- زني كه زائيدن او نزديك است
و روزه براي او يا نوزادش ضرر دارد. 5- زني كه بچهاش را شير ميدهد
و روزه براي او يا بچهاش ضرر دارد و
چارهاي جز نگرفتن روزه ندارد. در مورد فوق احتياطاً فرد بايد
براي هر روز يك مد (10 سير) گندم يا جو
به فقير بدهد و اگر بعداً بتواند كفاره
را بدهد. 6- مسافري كه نمازش شكسته است
(احكام آن در روزه مسافر و قضا آمده
است) اگر انسان با چيز حرامي مانند
شراب روزه خود را باطل كند كفاره
جمع بر او واجب ميشود يعني بايد سه
نوع كفاره را عمل كند و چنانچه هر سه
برايش ممكن نباشد هر كدام از آنها را
كه ممكن است بايد انجام دهد. اگر به گفته كسي كه ميگويد
مغرب شده افطار كند و بعد بفهمد مغرب
نبوده است، قضا و كفاره بر او واجب
ميشود ولي اگر خبر دهنده عادل بوده
فقط قضاي آن روز واجب است. راه ثابت شدن اول ماه اول ماه به
پنج چيز ثابت ميگردد: اول: آن كه خود انسان ماه را
ببيند. دوم: عدهاي كه از گفته آنان
يقين پيدا ميشود، بگويند ماه را ديدهايم
و همچنين است هر چيزي كه به واسطه
آن يقين پيدا شود. سوم: دو مرد عادل شهادت دهند كه
ماه را ديدهايم. چهارم: سي روز از اول ماه
شعبان بگذرد كه بواسطه آن، اول
ماه رمضان ثابت ميشود و سي روز از
اول رمضان بگذرد كه بواسطه آن،
اول ماه شوال ثابت ميشود. پنجم: حاكم شرع حكم كند كه
اول ماه يا عيد است. كفاره روزه اگر شخصي در ماه مبارك رمضان
بدون عذر شرعي عمداً روزه نگيرد و يا
آن را باطل نمايد، براي هر روز يك
كفاره واجب ميشود و بايد يكي از
كارهاي زير را انجام دهد: 1- يك بنده را آزاد كند (كه
فعلاً مرسوم نميباشد) 2- شصت روز روزه بگيرد كه سي و
يك روز از آن پي در پي باشد و در بين
31 روز روزي نباشد كه روزه آن روز،
حرام باشد مانند روز عيد قربان. 3- شصت فقير را سير كند يا به هر
كدام يك مد (كه تقريباً ده سير است)
طعام يعني گندم يا جو و مانند آن
بدهد و اگر مقدور نباشد هر چند مد كه ميتواند
به فقير اطعام دهد.
|