چند دستور براي خودسازي از مرحو م علامه طباطبا يي ،چگونه خودسازي كنيم ؟

                                                               به كوشش حسين واثقي

اشاره :

          در قسمت اول مطلب اشاره شد كه يكي از افاضل –در روزگار جواني اش –براي خودسازي ، به صورت مكتوب از محضر علامه طباطبايي راهنمايي خواسته است . علامه طباطبايي نيز در خواست ايشان را استجاب نموده . و جواب لازم را به صورت مكتوب ارسال كرده است . آنچه در پي مي آيد قسمت دوم از نامه هاي ايشان است كه باهم مي خوانيم :

 

سرويس فرهنگ و معارف

بسم الله الرحمن الرحيم

          محضر مقدس نخبه امجتهدين حجه السلام و المسلمين جناب آقاي علامه محمد حسين طباطبائي دام مجده سلام عليكم و رحمه الله وبركاته .خداوند ان شاءالله خير دنيا و آخرت عطايت فرمايد و با اولياو انبيا محشورت سازد .

          برادر عزيز ! فراوان احساس كمبود مي كنم . هر چه دست و پا مي زنم و تلاش مي كنم و به هر جهت مي نگرم دريا در نظرم وسيعتر جلوه مي كند .نمي دانم در چه مسيري روي گردانم كدام سفينه را سوار شوم تا به ساحل خوشبختي رسم ؟ از شما برادر عزيز استمداد مي طلبم . نمي دانم مر ا چه مي شود ؟ مدتي است خود را چنان مي بينم كه بر آسمان افكارم ابرهاي سنگين و تيره و تار بر آمد ه و عالم مرا غمناك ساخته اند .حتي غرشي نيست تا ببارد و آسماني صاف بينم . عامل اين تيرگي چيست نمي دانم ؟

          در لابه لا ي اين حالات فكر مي كنم اگر سئوال مرا در اين موضوع پاسخ گوئيد راحت شوم . برادر عزيز ! با روشن بيني خود و حقيقت خواهي خود اگر بتواني حالت مرا درك كنيد و آنچنان جوابم گوئيد كه ناخود آگاه جرقه اي در من به و جود آيد كه تا ابد ( مرگ ) روشن باشم . آيا مي توانيد راهنمائي كنيد تا 1- عاشق خدا شوم 2- عاشق پيامبر شوم 3- عاشق اولياء خدا شوم . راه چيست و چاره كدام ؟ اگر راز عشق مر آموزيد و معشوق را به نيكي برايم بشناساني ،اگر دستم گرفته به كوي عشق رهبري نمائيد و با اشاره معشوق رابنمائيد دوان دوان مي روم حتي لحظه اي آرام نمي گيرم . اما چه كنم جاهلم و عاشق نيستم .

          استاد عزيز از قر آن جز خواندن (‌بدون تعارف ) چيزي نمي دانم . با سخنان معصومين تقريبا بيگانه ام . نمي دانم چگونه استفاده كنم ؟ صبر كنم تا رشد علمي بيابم و يا بموازات تحصيل .. طريق استفاده رانيز بيان فرمائيد .

جواب علامه به نامه دوم

          به عرض شريف مي رساند : نامه شريف دوم زيارت شد . قبلا نيز يك نامه ديگر ي رسيده بود كه تاكنون پاسخ آن نوشته نشده . اصولا در زمستان گذشته در اثر كسالت مزاج و ناراحتي اعصاب نه تنها نامه جنابعالي ، بلكه نامه هاي زيادي ديگري كه دراين مدت رسيده تا امروز براي هيچ كدام نتوانسته ام جواب بنويسم . اينروزها كه كمي حالم رو به بهبود است تدريجا جواب مي فرستم . بهر حال عذر گذشته را مي خواهم .

          عرض كنم روشي كه براي ما در همه حال و همه شرايط در حد ضرورت است ، روش خداشناسي است و راه آن طبق آنچه از كتاب و سنت بر مي آيد ، همانا ياد خدا و امتثال تكاليف عملي است . يعني همان مراقبه و محاسبه است كه در نامه اولي خدمت تان عرض شده ، فعلا به اين ترتيب كه هر صبح كه از خواب بيدار مي شويد تصميم بگيريد كه خدا فراموش نخواهيد كرد . آنگاه بطور استمرار خود را در برابر خدا تصور كنيد . و شب وقت خواب به حساب كارهاي روزه بپردازيد . اگر غفلتي شده استغفار و توبيخ نفس ،  و اگر نشده حمد خدا بكنيد . و ضمنا براي تقويت ذكر تاچهل روز ، روزي هزارمرتبه طرف صبج با توجه تام كلمه طيبه لااله الا الله بگوئيد حال بندگي كه از اين روش به دست مي آيد الگو و مقياس همه حالات زندگي است .

والسلام عليكم محمد حسين طباطبائي

 

توضيح :

          عدد چهل ، و چهل روز در ميان اهل معني داراي ويژگي است . پيامبر مادر 40 سالگي به رسالت مبعوث شد . ميقات موسي عليه السلام 40 روز بود . هر كس 40 حديث حفظ كند ، خداوند اورا در روز قيامت فقيه محشور فرمايد ، هر كس 40 روز اعمالش را براي خداوند خالص كند ، حق تعالي چشمه هاي حكمت بر زبانش جاري كند و و در ميان اهل باطن و رياضت شرعي ، چله (=چهل روز ) نشيني مر سوم بوده است .

ذكر لا اله الا الله

          ذكر آن است كه به ياد محبوب باشي و خود را در حضورش داني و به فرمانش از دل و جان گردن نهي و از نافرمانيش در بيم و حذر باشي

          امام صادق (ع) فرمايد : ذكر خداوند ، فقط سبحان الله ، الحمدالله  لااله الا الله و الله اكبر گفتن نيست .  بلكه بدان معني است كه هرگاه فرمان الهي بر تو وارد شد به كار بندي و هر گاه نهيي رسيد آن كار را ترك كني .(1) ليكن براي تقويت حضور عندالله ، در روايات بسيار به اذكار فراواني توصيه شده است كه بنده بر لب داشته باشد . و چون مرحوم علامه دراين نامه به ذكر شريف لا اله الا الله ، توصيه فرموده است از روايات متعدد آن به يك روايت بسنده مي كنيم . پيامبر گرامي مافرمايد : نه من و نه هيچ پيامبري پيش ازمن . پيامي به عظمت لااله الا الله نياورد ه اند .(2)

منابع و مأخذ :

1-بحار الانوار ، جلد 90 ، ص155

2-ثواب الاعمال ، ص17