|
آمريكا
را از چشم
مردم دنيا
انداختهايم تحليل
مادلين
آلبرت
براساس يك
نظرسنجي بينالمللي
پروژه
نگرشهاي
جهاني پيو Pew
Globol Attitudes projeet يك
نظرسنجي
جهاني از بيش
از 38000 نفر در 44
كشور جهان
است. اين
پروژه كه به
رياست
مادلين
آلبرت وزير
خارجه سابق
آمريكا
انجام شده به
نظرسنجي و
بررسي افكار
عمومي
كشورهاي
مختلف در
رابطه با
موضوعات
گوناگون و از
جمله نگرش
آنها به
ايالات
متحده
آمريكا ميپردازد. نتايج
پروژه فوق
اشكارميسازد
كه نگرش در
جهان به
ايالات
متحده به
عنوان يك
ابرقدرت
جهاي نسبت به
سالهاي
گذشته به
سرعت در حال
تغيير است و
روند منفي را
دنبال ميكند. مادلين
آلبرت وزير
خارجه پيشين
آمريكا كه
رياست پروژه «ديدگاههاي
جهانيان در
سال 2002» را به
عهده دارد در
مقدمه جزوهاي
كه پس از
انجام پروژه
منتشر شده
است ميگويد:
من به عنوان
وزير خارجه
وقت آمريكا
به اين
واقعيت پي
برده بودم كه
ما در دورهاي
از تغييرات
پرشتاب
اقتصادي،
فني و فرهنگي
به سر ميبريم
كه تأثيرات
عميقي بر
دنياي ما و
كشورها و
جوامعي كه آن
را وطن ميناميم
برجا گذاشته
است. من واقف
بودم كه بخش
اعظم
چيزهايي را
كه هميشه
بديهي تلقي
ميكرديم
اينك تغيير
كرده است. من
تنها كسي
نبودم كه
چنين
دلمشغوليهايي
داشتم. كاملا
روشن بود كه
همتايان
خارجي من نيز
در صدد هستند
درك بهتري از
اين تغييرات
داشته باشند. وقايع
يازده
سپتامبر 2001 و
جنگ بينالمللي
متعاقب آن با
تروريسم و
استمرار بيثباتي
در
خاورميانه و
ديگر مناطق
جهان تنها
تأكيدي است
بر لزوم
دستيابي به
دركي عميقتر
از جهان
پيرامون ما و
اهميت آگاهي
يافتن از
مسيري كه
جهان در پيش
گرفته است. در
مقدمه جزوه
همچنين گفته
شده است كه
هدف از اجراي
اين پروژه
پژوهشي دست
يافتن به
دركي بهتر
درباره
ديدگاهها و
طرز تلقيهاي
مردم مختلف
جهان درباره
تغييرات
پرشتاب در
حيات مدرن،
به هم
پيوستگيهاي
جهاني از
طريق
مناسبات
تجاري،
سرمايهگذاري
خارجي و
مهاجرت است.
همچنين طرز
تلقي مردم
جهان درباره
مسائلي چون
دمكراسي و
حكومتها
دريان پروژه
مورد بررسي
قرار گرفته
است. اساس
اين پروژه 44
نظرسنجي ملي
است كه به
نوبه خود بر
مبناي
مصاحبه با
بيش از 387 هزار
نفر از مردم
جهان انجام
گرفته است. نوميدي
جهاني و رشد
آمريكاستيزي به
رغم فوران
اوليه همدلي
عمومي با
آمريكا پس از
وقوع حوادث
يازدهم
سپتامبر
نارضايتي از
اين كشور طي
دو سال گذشته
در سرتا سر
جهان افزايش
يافته است. وجهه
آمريكا در
ميان ملتهاي
مختلف جهان
خدشهدار
شده است كه از
جمله ميتوان
اين پديده را
در ميان
متحدان
ديرينه
آمريكا
در ناتو، در
كشورهاي در
حال توسعه،
در اروپاي
شرقي و
چشمگيرتر از
همه در ميان
جوامع
اسلامي
مشاهده كرد. ازسال
2000 محبوبيت
آمريكا در 19
كشور از ميان
37 كشوري كه
مورد بررسي
قرار گرفته
كاهش يافته
است. گرچه
انتقادها از
آمريكا رو به
افزايش بوده
است اما هنوز
هم نسبت به
اين كشور حسن
ظن وجود دارد.
نتايج بررسيها
در پروژه
سنجش ديدگاههاي
جهاني نشان
ميدهد كه
وجهه آمريكا
و شهروندانش
همچنان در
ميان اكثريت
مردم 35 كشور
از 42 كشوري كه
در آنها
بررسي انجام
گرفت مثبت
تلقي ميشود.
اگر نگوييم
نفرت،
نارضايتي
حقيقي از
آمريكا در
ميان ملتهاي
مسلمان
خاورميانه و
آسياي مركزي
كه امروزه
خاستگاه
بزرگترين
كشمكشها
هستند
متمركز است. با
اين حال
ديدگاههاي
مردم جهان در
قبال آمريكا
پيچيده و ضد و
نقيض است
مردم
درسرتاسر
جهان هر چيزي
را كه
آمريكايي
باشد با آغوش
باز ميپذيرند
در عين حال از
نفود آمريكا
بر جوامع خود
گله مند
هستند. به اين
ترتيب
اكثريت نسبي
بيشترين
كشورهايي كه
در آنها
نظرسنجي
انجام گرفت
از يكجانبهگرايي
آمريكا
ناراضي اند. اما
جنگ تروريسم
كه هم اينك
محور سياست
خارجي
آمريكاست
همچنان در
خارج از جهان
اسلام از
حمايت
همگاني
برخوردار
است گرچه
ديدگاهها
درباره
آمريكا در
منطقه درگير
كشمكش
خاورميانه
عمدتا منفي
است،
انتقادها از
سياستهاي
اين كشور و
ايدههايي
چون دمكراسي
به سبك
آمريكايي و
سياستهاي
اقتصادي
آمريكا نيز
در ميان مردم
كشورهاي
متحد سنتي
آمريكا
كاملا رايج
است. در حقيقت
انتقادها از
آمريكا در
كشورهايي
جون كانادا،
آلمان و
فرانسه
بسيار بيشتر
از
انتقادهاي
مردم
كشورهاي در
حال توسعه
آفريقا و
آسياست. بررسيهاي
تكميلي در شش
كشور نشان ميدهد
در ميان
افكار عمومي
اين كشورها
در خصوص
مسأله جنگ
احتمالي با
عراق
اختلافات
فاحشي وجود
دارد. چنين
جنگي موجب
شعلهورتر
شدن آتش
احساسات ضد
آمريكايي و
فاصله
افتادن ميان
آمريكا و
افكارعمومي
كشورهاي
متحد سنتي و
دوستان
استراتژيك
جديد اين
كشور خواهد
بود. اما
در مورد همين
مسأله حساس
نيز واكنشها
اختلافات
جزيي دارد.
عراق در ميان
افكار عمومي
اين كشورها
تهديدي براي
ثبات منطقه و
صلح جهاني
تلقي ميشود.
با اين حال
همين افكار
عمومي با
سوءظن به
انگيزههاي
آمريكا براي
جنگ با عراق
مينگرد. نظرسنجي
تكميلي در
مورد مسأله
عراق اكثريت
قابل توجه
مردم
فرانسه،
آلمان و
روسيه با
استفاده از
نيروي نظامي
براي پايان
دادن به
حاكيمت صدام
حسين در عراق
مخالف هستند.
تعداد
مخالفان
وموافقان
استفاده از
زور بر ضد
صدام در ميان
مردم انگليس
برابر است.
بيش از شش نفر
از هر ده
آمريكايي
نيز ميگويند
از اقدام
نظامي بر ضد
عراق حمايت
ميكنند اما
نتايج اين
نظرسنجي
درشش كشور
نشان ميدهد
كه در اروپا
اكثريت مردم
معتقدند كه
عراق تهديدي
براي ثبات
منطقه
خاورميانه و
صلح جهاني
است. در همه
كشورهايي كه
نظرسنجي در
آنها صورت
گرفت، تعداد
كساني كه
عراق را خطري
براي صلح ميدانند
بيشتر از
كساني است كه
كره شمالي و
ايران را
چنين خطري
تلقي ميكنند
نظر مردم
تركيه در
مورد خطر
عراق با نظر
اروپاييها
متفاوت است
در تركيه فقط
44 درصد از
مردم
معتقدند
صدام را بايد
با نيروي
نظامي و قدرت
ساقط كرد. 83
درصد از مردم
اين كشور نيز
مخالف
استفاده
نيروهاي
آمريكا از
پايگاههاي
تركيه براي
حمله به عراق
هستند. 53 درصد
از مردم
تركيه نيز
معتقدند
آمريكا ميخواهد
در چارچوب
برنامههاي
خود براي
خلاص شدن از
دست كشورهاي
اسلامي
غيردوست خود
صدام را ساقط
كند و مسأله
اصلي آمريكا
خطرناك بودن
رهبر عراق
براي صلح
نيست. در حالي
كه اروپايي
ها صدام را
خطر تلقي ميكنند
آنها در عين
حال به نيات
آمريكا در
عراق نيز
سوءظن دارند.
درصد كثيري
از مردم
كشورهايي كه
آنها
نظرسنجي شد
معتقدند
آمريكا ميخواهد
كنترل نفت
عراق را در
دست بگيرد و
اين دليل
اصلي اين
كشور براي
حمله به عراق
است. در روسيه
76 درصد از
مردم
نظرسنجي شده
معتقدند جنگ
براي به دست
گرفتن كنترل
نفت عراق است
در فرانسه
اين درصد 75،
در آلمان 54
درصد و در
انگليس 44 است .برعكس
تنها 22 درصد
از مردم
آمريكا فكر
ميكنند جنگ
احتمالي با
عراق براي
نفت خواهد
بود. دو سوم
مردم آمريكا
معتقدند اين
كشور براي
مقابله با
تهديد
امنيتي صدام
حسين وارد
عمل خواهد شد.
افزون بر آن،
پاسخدهندگان
به پرسشهاي
نظرسنجي در
پنچ كشور (به
استثناي
آمريكا)
نگران اين
هستند كه جنگ
با عراق موجب
گسترش
تروريسم در
اروپا شود. دو
سوم از كساني
كه در تركيه
نظرسنجي
شدند چنين
نگرشي دارند.
در روسيه،
فرانسه،
انگليس و
آلمان نيز
بيشتر پرسششوندگان
چنين نگرشي
دارند. در
مقايسه با
آنها 45 درصد
از مردم
آمريكا از
اين نگران
هستند كه جنگ
موجب افزايش
خطر حملات
تروريستي در
آمريكا بشود. سوءظنها
به نيات
آمريكا در
عراق با
انتقادها از
آمريكا در
سرتا سر
پروژه
نظرسنجي
همخواني
دارد. جديترين
مسأله
آمريكا در
خارج، وجهه
مخدوش اين
كشور در جهان
اسلام و به
ويژه در
منطقه
پركشمكش
خاورميانه
است. ميزان
محبوبيت
آمريكا در
ميان مردم دو
كشور از
مهمترين
متحدان
آمريكا در
اين منطقه
يعني تركيه و
پاكستان به
شدت پايين
است. طي سه سال
گذشته در
تركيه
محبوبيت
آمريكا 22 درصد
و در پاكستان
نيز 13 درصد
كاهش يافته
است. در مصر
نيز كه دادههاي
به دست آمده
در آن با دادههاي
هيچ كشور
ديگري قابل
قياس نيست
فقط 6 درصد از
مردم تلقي
مثبتي از
آمريكا
دارند و
تقريبا در هر
كشور عمدتا
اسلامي كه از
آن نظرسنجي
شد اكثريت
مردم با جنگ
ضدتروريستي
مخالفت
كردند. اين
مسأله
كشورهاي
خارج از
منطقه
خاورميانه
مانند
الجزاير و
سنگال را نيز
شامل مي شود.
استثناي
عمده را ميتوان
حمايت قاطع
مردم
ازبكستان از
جنگ ضدر
تروريستي
آمريكا
دانست.
آمريكا در
حال حاضر 1500
سرباز در
ازبكستان
مستقر كرده
است. درصدهاي
بزرگي از
مسلمانان در
بسياري
كشورهايي كه
جمعيت
مسلمانان
آنان چشمگير
است همچنين
معتقدند كه
عمليات
شهادتطلبانه
را ميتوان
براي دفاع از
اسلام در
برابر
دشمنان
توجيه كرد. در
حالي كه تنها
در دو كشور
اكثريت مردم
عمليات
شهادتطلبانه
را موجه ميدانند
با اين حال
بيشتر از يك
چهارم از
مسلمانان در 9
كشور
نظرسنجي شده
ديگر نيز از
عمليات
انتحاري
دفاع كردهاند. مشكلات
مربوط به
وجهه آمريكا
تنها به
كشورهاي
اسلامي
محدود نميشود.
نظرسنجيهاي
جهاني
تابستان و
پاييز سال 2002
نشان مي دهد
كه حتي در
كشورهاي
دوست آمريكا
نيز درصد
ناچيزي از
مردم نظر
بسيار مثبتي
به آمريكا
دارند و
اقليتهاي
قابلتوجهي
در اروپاي
غربي و
كانادا نظر
نامساعدي
نسبت به اين
كشور دارند.
بسياري از
مردم سرتا سر
جهان به ويژه
در اروپا و
منطقه
پركشمكش
خاورميانه
معتقدند كه
آمريكا
منافع كشور
آنها را
هنگام تصميمگيري
و سياستگذاريهاي
جهاني در نظر
نميگيرد.
اكثريت مردم
در بيشتر
كشورهاي
همچنين
سياستهاي
آمريكا را در
افزايش شكاف
ميان
كشورهاي
ثروتمند و
فقير دخيل ميدانند
و معتقدند
آمريكا براي
حل مشكلات
جهاني به
اندازه كافي
تلاش نميكند.
نفوذ جهاني
آمريكا در
نزد افكار
عمومي مردم
جهان
طرفداران و
مخالفاني
دارد. تقريبا
همه مردم
جهان
دستاوردهاي
فني آمريكا
را تحسين ميكنند
و مردم بيشتر
كشورها مي
گويند از
تماشاي فيلمهاي
آمريكايي و
شنيدن
موسيقي اين
كشور و نيز
تماشاي
برنامههاي
تلويزيوني
آمريكا لذت
مي برند. با
اين حال
اكثريت مردم
تقربيا همه
كشورهايي كه
در اين بررسي
از آنها
نظرسنجي شد
گفتند از
گسترش افكار
و عادات و سنت
هاي
آمريكايي
راضي نيستند.
اين طرز نگرش
در ميان مردم
كشورهاي
دوست مانند
كانادا (با 54
درصد) و
انگليس (با 50
درصد) نيز ايج
است و در ميان
مردم
كشورهايي
مانند
آرژانيتن و
پاكستان كه
عموما از
آمريكا نفرت
دارند اين
طرز نگرش به
ترتيب با 73
درصد و 81 درصد
ديده شده است. به
همين ترتيب
به رغم
نارضايتي
گسترده از
سياستهاي
بين المللي
آمريكا،
اكثريت مردم
تقريبا در
همه كشورها
نظرسنجي شده
معتقدند كه
ظهور
ابرقدرت
ديگري باعث
خواهد شد تا
جهان به مكان
خطرناكتري
تبديل شود. در
مصر و و
پاكستان
چنين نگرشي
وجود دارد. در
اين دو كشور
از هر ده نفر
فقط يك نفر
نظر مثبت به
آمريكا داد.
در روسيه نيز
53 درصد از
مردم
معتقدند كه
وجود تنها يك
ابرقدرت در
حهان ايمني
بيشتري براي
جهانيان
خواهد داشت.
ميان نگرش
افكار عمومي
آمريكا و
افكار عمومي
ديگر
كشورهاي
جهان درباره
نقش آمريكا
در جهان و
تأثير جهاني
اقدامات اين
كشور
اختلافات
زيادي وجود
دارد. اكثريت
قابل توجه
مردم
آمريكاي
برخلاف مردم
بيشتر
كشورهاي
ديگر جهان
معتقدند كه
آمريكا
هنگام تصميمگيري
درباره
سياست بينالمللي
منافع ديگر
كشورها را
نيز در نظر ميگيرد.
از هر ده
آمريكايي
هشت نفر
معتقدند كه
گسترش ايدهها
و آداب و سنن
آمريكايي در
سرتا سر جهان
رويداد خوبي
است. اين
انتقاد كه
آمريكا باعث
افزايش شكاف
ميان
كشورهاي
ثروتمند و
فقير ميشود
تنها طرز
تلقي منفي
درصد قابل
توجهي از
مردم آمريكا
(39 درصد) است.
|