معامله
با شيطان
رويكردي به
نشست 25نوامبر IAEA
و اهداف
اجلاس وين ارسلان
مرشدي
سياسي منبع
روزنامه جام
جم شماره 1303
تاريخ 3/9/83 ايران
سرانجام
توافقنامه
پاريس را كه
از سوي 3 كشور
اروپايي
آلمان ،
انگليس و
فرانسه مطرح
شده بود
پذيرفت به
اين ترتيب
راه را براي
اعتماد سازي
بيشتر هموار
كرد با وجود
تمامي
برداشتهايي
كه از اين
توافق مطرح
ميشود و با
وجود برخي
ضعفها در اين
توافق شايد
ايران
بهترين و
منطقي ترين
راه را
برگزيد راهي
كه با جنگ
تبليغاتي
غرب و امريكا
به شوراي
امنيت
سازمان ملل
ختم مي شد. در
اين ميان با
تمامي اين
جريانات
اخير خوش
بيني است اگر
فكر كنيم
پرونده هستهاي
ايران در
جلسه 25 نوامبر
شوراي حكام
آژانس بين
المللي
انرژي اتمي
بسته خواهد
شد چرا كه
مكانيسمهايي
كه در
توافقنامه
پاريش قيد
شده است راه
را براي
ادامه
مذاكرات و
عكس العملهاي
طرفين باز
نگه داشته
است. بحث
استفاده
ايران از
فناوري صلح
آميز هستهاي
درشرايطي از
سوي جامعه
جهاني و
آژانس بين
المللي
انرژي اتمي
مشروع و
قانوني تلقي
ميشود كه
ايران از حق
مسلم و تعريف
شده خود در
استفاده از
اين فناوري
حساس صرف نظر
كند. نشست
كشورهاي
يورو 3
نمايندگان
آمريكا ،
انگليس،
فرانسه) با
نمايندگان
ايراني در
وين به مراحل
پاياني خود
نزديك ميشود
در حالي كه
شرط اصلي
براي ارجاع
نشده پرونده
هستهاي
ايران به
شوراي امنيت
سازمان ملل
متحد با توجه
به نشست IAEA
در 25 نوامبر
امسال تعليق
نامحدود غني
سازي
اورانيوم و
توقف كامل
چرخه سوخت با
توجه به
منابع غني و
سرشار در
كشور است.
تناقض گوييها
و عملكرد
دوگانه
جامعه جهاني
در رويكرد به
پرونده هستهاي
ايران در
اجلاس وين به
اوج خود
رسيده است. پيشنهادهاي
طرفهاي
مذاكره
كننده
اروپايي با
نمايندگان
ايران در
اجلاس وين در 2
فاز تشويق و
تنبه ارائه
شده كه در نوع
خود قابل
تامل است:
پيشنهادهايي
كه خارج از
چارچوب
كنوانسيونهايي
مثل NPT و مقررات
مشروع و بحق
شناخته شده
بين المللي
است. تشويقها
و تنبيه ها
پيشنهاد
برگزاري
اجلاس وين از
سوي 3 كشور
اروپايي طرف
قرارداد در
بيانيه
تهران (آلمان
، انگليس، و
فرانسه ) و طيف
وسيعي از
دمكراتها
به منظور
ارائه يك
راهكار تازه
و قابل توافق
براي حل و فصل
پرونده هستهاي
ايران با
اروپا و غرب و
نهايتاً
مختومه كردن
اين موضوع و
حذف آن از
دستور كار IAEA
بود. رويكرد
اروپا و
آمريكا در
اجلاس وين بر
اين استدلال
استوار بوده
است كه با
توجه به
منابع غني
انرژي نفت و
گاز ايران
هيچ توجهي
براي
دستيابي
ايران به
فناوري هستهاي
هر چند صلح
آميز وجود
ندارد ولي
آنچه در روند
مذاكرات
اجلاس وين و
پيشنهادهاي
اروپاييان
مشخص بود اين
است كه اين
اجلاس و
پيشنهادهاي
مطرح شده ر آن
سناريويي از
پيش نوشته
شده ايالات
متحده
امريكا بود
كه 3 كشور
اروپايي
بازيگر و
مجري آن
بودند
پيشنهادهايي
كه نه تنها
بوي استكبار
و استثمار را
ميرساند
بلكه ايران
را بالاجبار
در فضاي
وابستگي و
استعمار
بيشتر قرار
ميداد ولي
اين نگرش از
هدف امريكا و
اروپا از
برگزاري
اجلاس وين
برداشت ميشد
كه تعطيل
دايمي طرح
هستهاي
ايران تنها
آنها را راضي
ميكند.
البته مشخص
بود كه آنها
سياست حفظ
فضاي متشنج
در بستر
سياسي ايران
را نيز از نظر
دور نداشتند. به
هر حال اجلاس
وين و
پيشنهادهاي
كشورهاي
يورو 3 به طور
كلي داراي 2
بخش تشويقي و
تنبيهي بود
كه پذيرش يكي
عدم الزام به
ديگري را
ممكن مي شاخت
جنبه تشويقي
مذاكرات در
صورت قرار
گرفتن ايران
در فاز
امتياز دادن
قابل اجرا
بود
امتيازاتي
كه ايران ميبايست
براي نشان
دادن حسن نيت
اعطا ميكرد،
به اين قرار
بود: عدم
ساخت و توليد
قطعات و
مونتاژ
دستگاههاي
سانتريفوژ
گازي تعليق و
توقف
نامحدود غني
سازي
اورانيوم و
توليد چرخه
سوخت و حذف
اين فناوري
از دستور كار
برنامه هستهاي
ايران
تعطيلي كامل
نيروگاه
اتمي نطنز
حذف رآكتور
آب سنگين
اراك از
برنامه هستهاي
ايران نظارت
و كنترل
بيشتر بر
نيروگاه
اتمي بوشهر و
مصرف لولههاي
سوخت حاوي
قرصهاي سوخت
اورانيوم (سوخت
آماده) از
كشورهاي طرف
قرارداد و
انتقال
زباله هاي
هستهاي به
كشورهاي
غربي پس از
مصرف كه
البته سوخت
را IAEA
تضمين ميكرد. ايران
در صورتي كه
اين
پيشنهادها
را با تاييد
بازرسان IAEA
و كشورهاي
يورو 3 انجام
ميداد
تشويق مي شد و
ميتوانست
از امتيازات
تشويقي
اروپاييان
استفاده كند.
اين تشويقها
ارائه
رآكتور آب
سنگين به
ايران تحويل
سوخت آماده
به ايران
براي مصرف در
نيروگاههاي
هستهاي و
تضمين ارسال
آن از سوي IAEA
حمايتهاي
سياسي و
ديپلماتيك
از ايران در
عرصه بين
المللي لغو
تعداد زيادي
از 80 مورد
تحريمي كه
فعلاً
درباره
ايران اجرا
ميشد. البته
ايران ميتواند
با حسن نيت
اين تحريمها
را كمتر كند و
حق ايران در
داشتن
رآكتورهاي
آزمايشگاهي
و نيز آزمايشهايي
كه مربوط به
توليد مواد
هستهاي غير
از موادي مثل
پلوتونيوم
است محترم
شمرده شود. جنبه
تنبيهي
پيشنهادهاي
يورو 3 به
نمايندگان
ايراني در
صورتي كه
ايران در فاز
امتياز دادن
قرار نميگرفت
قابل اجرا
بود و بيشتر
شامل بررسي
نكردن
پرونده
ايران در
نشست IAEA
و ارجاع
پرونده
ايران به
شوراي امنيت
سازمان ملل
متحد در 25
نوامبر سال
جاري و توقف
مذاكرات
هستهاي با
نمايندگان
ايراني بود. ايرادهاي
مذاكرات
اجلاس وين
پيشنهادهاي
كشورهاي
يورو 3 در
اجلاس وين به
نمايندگان
ايراني چند
اشكال اساسي
دارد . ايراد
اصلي آن است
كه صلاحيت ،
سلامت و صلح
آميز بودن
برنامههاي
هستهاي
ايران با
توجه به شفاف
سازيهاي
صورت گرفته
زير سؤال ميرود
زيرا به گفته
مسوولان
ايراني با
توجه به
گزارش
بازرسان IAEA در چهل و
هشتمين نشست
عمومي شوراي
حكام مستحق
چنين برخورد
و رفتاري
نيست. ايراد
ديگر بحث
فناوري
كارآمد است
به اين معني
كه ما از نظر
فناوري با
توجه به
ميلياردها
دلار سرمايه
منابع
انساني و
نيروي
متخصصي كه
براي اين بخش
از صنعت
سرمايهگذاري
كردهايم
وابسته به
كشورهايي ميشويم
كه هيچگاه با
ما حسن نيت و
ديپلماسي
سالم نداشتهاند. ايراد
بعدي نقض
آشكار و
پايمال كردن
مقررات ،
توافقنامهها
و كنوانسيونهاي
بين المللي
مثل پيمان NPT
است . در بند
چهارم
پروتكل
الحاقي
پيمان NPT
آمده است
بايد براي
چرخه سوخت
هستهاي و
فناوريهاي
هم رديف به
كشورهاي عضو IAEA
تلاش شود
بنابر اين
محروم كردن
ايران از حق
مشروع
فناوري صلح
آميز هستهاي
خارج از
چارچوب
كنوانسيونها
و معاهدات
بين المللي و
تحقير
نهادهاي
شناخته شده
جهاني است. ايران
ديگر نبود
هيچ گونه
ضمانت
اجرايي
معتبر در بعد
بين المللي
براي اجراي
تعهدات
تشويقي
كشورهاي
يورو 3 است هيچ
وقت اين
اطمينان
براي ما وجود
ندارد كه اگر
به فرض فردا
بحث هستهاي
ما با اروپا
به انجام
برسد اروپا
تحت فشار
امريكا از
بعد
ديپلماتيك
بهانه سازي
نكند و اين
تعهدات در
مقابل يك
تهديد و
تشويق قويتر
رنگ نبازند
همان طور كه
ما در
توافقات
اكتبر 2003 و
فوريه 2004 شاهد
نمونههايي
از تغيير
مواضع و اجرا
نكردن
تعهدات
اروپا تحت
فشار امريكا
بوديم. دستيابي
به فناوريهاي
جديد
در
ادامه روند
مذاكرات
اجلاس وين
نشريه ديلي
تلگراف از
دستيابي
دانشمندان
ايراني به
فناوري كامل
طراحي و
توليد پيچيدهترين
فلز اتمي
جهان در
اكتبر امسال
خبر داد. به
گزارش اين
خبرگزاري در
تاسيسات
اتمي اصفهان 2
طرح ZPP,UCF
(پروژه توليد
غلات براي
ميلههاي
سوخت
اورانيوم) و (توليد
خالصترين
تركيب
منيزيم در
جهان با خلوص
99/99 درصد) به طور
همزمان در
حال اجرا است. در
مجتمع ZPP
فلز
زيركونيوم
توليد ميشود
. اين فلز
پيچيدهترين
و فناورانه
ترين فلز
جهان از جمله
ايران به آن
دست پيدا
كردهاند
زيركونيوم
در قلب
رآكتور به
عنوان محافظ
سوخت هستهاي
فعاليت مي
كند. تاثير
گذاري بر
روند
مذاكرات وين آزمايش
نوع جديد
موشك شهاب 3 با
توجه به
برگزاري
اجلاس وين در
محافل سياسي
امنيتي و
بنگاههاي
خبرگزاري
غرب بازتاب
وسيعي داشته
است. رسانههاي
اروپايي
امريكايي با
نقل سخنان
شمخاني وزير
دفاع مبني بر
آزمايش اين
موشك در حضور
ناظران بين
المللي
نوشتهاند
زماني كه
ايران براي
انجام اين
آزمايش
انتخاب كرده
است زمان خاص
و حساسي است
چرا كه اين
آزمايش
موشكي در
ديدار
نمايندگان
ايراني با
كشورهاي
يورو 3 در جلسهاي
در وين براي
پايان دادن
به آنچه غرب
نگرانيهايي
درباره
برنامه هستهاي
ايران ميخواند
و ارائه
پيشنهادهايي
به اين كشور
انجام شده
است. BBC
در گزارش
خبري خود
مدعي شده است
پيام ايران
از نوعي
نافرماني و
تمرد حكايت
دارد اين كه
ايران از
لحاظ نظامي
كشوري
قدرتمند است
و جامعه بين
المللي و
دشمنان
استراتژيكي
نميتوانند
اين كشور را
تهديد و
تطميع كنند. جدا
از اين تحليلها
اين نكته به
روشني از
آزمايش
موشكي شهاب 3
در زمان حساس
آن برداشت ميشود
كه ايران با
علام برد
مفيد و نهايي
موشك شهاب 3 در
شرايطي كه
جريان
مذاكرات
هستهاي با
طرفين
اروپايي به
مرحله حساسي
رسيده قصد
داشت به غرب و
بخصوص
امريكا
اعلام كند
اصلاُ از
تهديدهاي
گاه و بي گاه
آنان
نهراسيده و
اگر عقب
نشيني و
اعطاي
امتياز
داوطلبانه
در مذاكرات
صورت ميدهد
فقط از سر
مصلحت است نه
اجبار
همچنين به
رژيم
اسرائيل
بفهماند كه
ايران ، عراق
نيست و بهتر
است در
تهديدات
لفظي خود
بيشتر
مراعات كند.
برد بيش از 2
هزار
كيلومتر
موشك شهاب 3 به
اين معنا است
كه تمام
پايگاههاي
نظامي
امريكا در
خليج فارس ،
اسرائيل ،
جنوب اروپا و
متحدان
استراتژيكي
امريكا در
منطقه در
تيررس اين
موشك قرار
دارند و
ايران هر وقت
و هر كجا لازم
بداند اين حق
رزرو شده را
براي خود
محترم ميشمارد
كه به هر صورت
ممكن جواب
تهديدات
خارجي را در
كوتاهترين
زمان ممكن
بدهد. ارائه
بحث
ديپلماسي
دفاعي كشور
در قالب يك
طرح آزمايشي
موشكي باعث
شد طرفين
مذاكره كنند
اروپايي با
حتياط
بيشتري
برخورد كنند
و بنگاههاي
خبري
اطلاعاتي
وابسته به
صهيونيستها
نيز اقدامات
كمتري براي
ملتهب كردن
جو مذاكرات
انجام دهند. ديپلماسي
سران و خواست
ملت
مقامات
ايران بارها
از جمله در
اجلاس وين
اذعان كردهاند
برنامه هستهاي
ايران صرفاً
ماهيتي صلح
آميز دارد و
هيچ گاه
برنامه هستهاي
نظامي براي
توليد سلاحهاي
هستهاي در
دكترين
دفاعي ايران
جايي نداشته
و ندارد و بر
اثبات اين
مساله نيز
پافشاري
كردهاند. حسن
روحاني ،
دبير شوراي
امنيت ملي و
مسؤول
پرونده هستهاي
ايران
دراظهارات
اخير خود
گفته است
حوصله ايران
در زمينه
اعتمادسازي
با طرفين
مذاكره
كننده به اين
زوديها سر
نميرود و ما
با كمال
آرامش
اقدامات
اعتماد سازي
خود را انجام
ميدهيم. وي
در عين حال از
وجود خط قرمز
در مواجهه با
غرب خبر داد و
گفت: اروپا
بايد اعتراف
كند كه از خط
قرمز تعيين
شده ما عبور
نكرده و حقوق
ملي ما خدشه
دار نشود.
اروپا بايد
بگويد ايران
داراي همه
حقوق مشروعي
است كه در
مقررات بين
المللي از
جمله پيمان NPT
آمده است و
اين حقوق
ايران نبايد
نسبت به ساير
كشورها
تبعيض آميز
باشد. به
عبارت ديگر
همانقدر كه
يك كشور
اروپايي
صاحب فناوري
هستهاي در
چارچوب NPT
حق دارد
ايران هم
همين قدر و نه
كمتر داراي
حق است. در
عين حال
مقامات
ايراني
درباره
پيشنهاد
كشورهاي
يورو 3 مبني بر
تعليق نا
محدود غني
سازي گفتهاند
نا محدود به
معناي دايمي
نيست طرفين
مذاكره
كننده ميگويند
نا محدود
براي دوران
مذاكره . اگر
مذاكرات
فرضاً 7 ماه
طول كشيد
ايران تعليق
را نشكند هر
چند بنا به
گفته مقامات
مذاكره
كننده
انگليسي اين
برداشت
صرفاً براي
ايران اين
معنا را ميدهد
و هدف يورو 3
بازي با
كلمات و
وادار كردن
ايران به
موافقت با
مفاد
مذاكرات است . در
همين حال
مجلس شوراي
اسلامي 10 آبان
امسال طرح
الزام دولت
براي
دستيابي به
فناوري صلح
آميز هستهاي
غني سازي
اورانيوم و
تكميل چرخه
سوخت را حق
مسلم كشور
دانست و آن را
در شوراي اول
تصويب كرد. نتايج
يك نظر سنجي
صورت گرفته
در شهر تهران
نيز نشان ميدهد
بيش از 3/70 درصد
مردم با وجود
فشارهاي
ديپلماتيك
از سوي
قدرتهاي
غربي خواهان
پايبندي
ايران به حق
مسلم خود
براي
دستيابي به
فناوري صلح
آميز هستهاي
هستند. برخي
گزارشها
نيز بنا به
گفته
مسؤولان
ايراني گفتهاند
در نشست 2 يا 3
ماه گذشته
مقامات بلند
پايه ايران
مجوز آمادگي
براي مواجه
شدن با شواري
امنيت صادر
شده است آنها
ميگويند
اگر اروپا
تقابل را
انتخاب كرده
است ما نيز
آماده رفتن
هستيم اگر
آنها قصد
دارند در
چارچوب NPT عمل نكنند
و گفتگو و
مذاكرات يك
طرفه باشد و
خط قرمز ما را
به رسميت
نشناسند از
گزينه شوراي
امنيت
استقبال ميكنيم
و براي تقابل
نهايي با آن
آماده هستيم. به
هر حال بر
اساس برداشتها
و شواهد
موجود و با
وجود توافق
ايران و
اروپا
احتمال
ارجاع
پرونده هستهاي
ايران به
شوراي امنيت
وجود دارد. ادامه
مذاكرات
نشانگر حسن
نيت درتقابل
با اروپا و
تعليق غني
سازي
اورانيوم به
صورت
داوطلبانه
به مدت محدود
و نشان دادن
قدرت
ديپلماتيك
با ادامه
قطعه سازي و
پايبندي بر
حقوق حقه و
مشروع كشور
است . |